„Што можеме ние Европејците конкретно да направиме за да ви помогнеме да убиете повеќе Руси? Се разбира, повеќе руски војници?“ – ова прашање му го постави новинарот на германскиот весник „Frankfurter Allgemeine Zeitung“ (FAZ), Михаел Мартенс, на украинскиот претседател Володимир Зеленски во Белград во саботата, на заедничката прес-конференција со претседателот на Србија, Александар Вучиќ, пишува „Deutsche Welle“.
Снимката од прашањето на Мартенс во текот на викендот брзо се прошири на социјалните мрежи. Додека едни го пофалија дописникот на FAZ поради „јасните зборови“, други го обвинија за говор на омраза или за пристрасност која не е примерна за еден новинар.
По критиките, Мартенс на својот профил на мрежата X напиша дека прашањето било алузија на цитат од британскиот политичар Винстон Черчил. Тогашниот британски премиер, наводно, одлуката за поддршка на југословенското движење на отпорот во Втората светска војна ја свел на воено прашање: „Кој убива најмногу Германци и како можеме да им помогнеме да убијат уште повеќе?“
Руската државна новинска агенција ТАСС ја пренесе изјавата на портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, која, повикувајќи се на фактот дека дедото на Мартенс бил припадник на командниот штаб на Вермахтот, дописникот на FAZ го нарече „наследен нацист“, пренесе новинската агенција ЕПД.
There is something profoundly grotesque about a journalist casually asking the Ukranian President Zelensky how Europeans can "help kill more Russians"
It turns out to be German journalist Michael Martens.
Martens’s grandfather served as a senior Wehrmacht officer during Nazi… pic.twitter.com/ptgPun3wTc— Richard (@ricwe123) August 10, 2026
Весникот „Die Welt“, единствениот од угледните германски медиуми што ја пренесе веста на агенцијата ЕПД, објави дека FAZ изрази жалење поради прашањето на својот дописник. Портпаролката на издавачката куќа FAZ, одговарајќи на прашање на ЕПД, изјави дека прашањето било „несреќно формулирано“.
Мартенс, како што беше наведено, се осврнал на актуелните дискусии меѓу воените експерти кои се занимаваат со прашањето „како руската војска да се доведе до кадровски тешкотии за Русија да биде поттикната на мировни преговори“.
Портпаролката на издавачот нагласи дека ставот на FAZ не е дека треба да бидат убиени што е можно повеќе руски војници.
„FAZ се залага за правото на Украина на самоодбрана, гарантирано со меѓународното право, и за што е можно поскоро завршување на руската агресорска војна“, изјави таа за ЕПД.
Таа потоа наведе дека по оваа прес-конференција следувале клевети и закани упатени кон Мартенс.
„Тоа е неприфатливо. Слободата на медиумите подразбира и право на поставување прашања, особено на прес-конференции.“
FAZ, како што беше нагласено, на заканите кон своите вработени ќе одговори со правни средства, пренесе „Die Welt“.
„Berliner Zeitung“ (BZ) во коментар прашува: „Како е можно еден германски новинар и долгогодишен уредник на весникот Frankfurter Allgemeine Zeitung пред целата јавност да му постави такво прашање на украинскиот претседател?“
„Дали тоа има врска со фактот што неговиот дедо, воен судија и офицер во Врховната команда на Вермахтот, повеќепати седел на ручек со Адолф Хитлер? Ненадминато семејно минато, задушувачка наследена вина, која конечно и неочекувано добива можност да се испразни преку самопрогласениот праведен гнев поради руската агресорска војна?“, пишува Томас Фасбендер за BZ.
„Веројатно тој не ги мрази Русите и тоа во никој случај не би му го припишал. Станува збор за нешто сосема друго. Внукот, роден во 1973 година, знае: слично како илјадници други, неговиот дедо бил казнет премногу благо, всушност воопшто не бил казнет. Во Сојузна Република Германија станал претседател на сенат. ‘Не знам колку смртни пресуди изрекол мојот дедо против фатени дезертери’, напиша внукот пред две години. Неговиот поглед кон минатото е поврзан со чувството на неправедна благост – тоа не смее да се повтори.
Повикот за казнување на Русија и Русите ја задоволува таа неисполнета потреба за искупување на сопствената, колективната и, во случајот на Мартенс, семејната вина. Фрустрацијата од правдата во сопствената германска историја се проектира врз друга, руската историја“, пишува BZ.
Весникот истакнува дека Мартенс не е изолиран случај:
„Нашата морална катастрофа е присутна, без оглед на тоа колку е потисната или релативизирана. Противотровот е самопрогласената, активирачка морална надмоќ, како и бесот и огорченоста поради гревовите на другите. Тие нè извлекуваат од маѓепсаниот круг на сопствениот срам и потиснатата вина. Со својата агресорска војна, која го прекршува меѓународното право, Голијат против Давид, груба и безобѕирна, Русија дава совршен повод. Војната на Путин ветува ослободување преку огорченоста.“
„Русија треба да се искупи и за сопствената вина, но во пакет и за нашата неизбришана вина. Можеби со поинаков речник, но не помалку остро, тоа го бараат и ‘јастребите’ меѓу новинарите и политичарите. Да се биде еднаш на вистинската страна на историјата – тоа го подобрува расположението. По повеќе од осум децении, Путин ја рехабилитира моралната симетрија. Само некому да не му падне на памет идејата дека би можеле да му бидеме благодарни за неговата војна“, заклучува „Berliner Zeitung“.