Војната со и затворањето на Ормутскиот теснец, клучна бродска линија низ која минуваше околу 20 проценти од светската трговија со нафта пред конфликтот, предизвикаа шок во понудата што не е виден со децении. Притисокот ги тера земјите ширум светот да се борат да најдат алтернативи за да го надоместат недостигот, а многу влади, особено во Азија, воведоа и мерки за намалување на побарувачката. За да се обезбеди доволно снабдување и да се стабилизираат цените, Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) во март координираше ослободување на околу 400 милиони барели нафта од стратешките резерви на индустријализираните земји, објавува ДВ.
Пред војната, понудата на сурова нафта на глобалниот пазар ја надмина побарувачката, што им овозможи на големите економии да изградат огромни стратешки резерви. Кина, САД и Јапонија имаат најголеми резерви во светот. Според американската Администрација за енергетски информации (EIA), Кина во декември 2025 година имала речиси 1,4 милијарди барели во своите резерви, што вклучува комерцијални и владини резерви.
Соединетите Американски Држави држеле околу 413 милиони барели во своите стратешки резерви, со дополнителни 411 милиони барели во комерцијални залихи. Јапонија имала трета најголема стратешка залиха, со околу 263 милиони барели во владини резерви.
Земјите од Европската Унија се законски обврзани да складираат резерви еквивалентни на најмалку 90 дена увоз или 61 ден потрошувачка. Во координираната акција на IEA, земјите-членки учествувале со околу 20 проценти, при што Германија пласирала на пазарот 19,5 милиони барели, Франција 14,6 милиони, Шпанија 11,6 милиони и Италија 10 милиони. Индија, според EIA, имала околу 21 милион барели во своите стратешки резерви. Тие моментално покриваат само околу 9,5 дена увоз, но кога ќе се вклучат залихите на државните нафтени компании, покриеноста се зголемува на околу 74 дена, предупредува консултантската фирма S&P Global. Покрај овие стратешки резерви, достапни се и милиони барели руска нафта што останаа на танкерите откако САД привремено ги ублажија санкциите за да ги зголемат глобалните резерви.
Речиси три месеци по почетокот на војната, сообраќајот низ Ормутскиот теснец останува блокиран, а надежите за договор меѓу Вашингтон и Техеран исчезнаа. Прекините во снабдувањето ги наведоа земјите сè повеќе да ги користат своите стратешки и комерцијални резерви. ИЕА објави дека глобалните залихи на нафта паднале со рекордно темпо во март и април, а сега се намалени за 246 милиони барели. Директорот на агенцијата, Фатих Бирол, неодамна предупреди дека залихите на нафта „не се бесконечни“ и се исцрпуваат „многу брзо“ низ целиот свет.
Тој, исто така, нагласи дека ќе биде потребно „долго време“ за капацитетот за производство и рафинирање да се вратат на предвоените нивоа. Американската инвестициска банка Голдман Сакс издаде слично предупредување минатата недела за брзото исцрпување на резервите. Главниот економист на Капитал Економикс, Нил Ширинг, напиша на 18 мај дека ако продолжи сегашното темпо на исцрпување, комерцијалните залихи на нафта би можеле да паднат на „критично ниски нивоа до крајот на јуни“. Доколку условите за снабдување не се подобрат наскоро, цените би можеле нагло да пораснат, предупреди Ширинг.
Ваквата ситуација би можела да предизвика паника на пазарот и страв од недостиг, особено во периодот на најголема летна побарувачка. Доколку прекинот на снабдувањето продолжи, влијанието нема да се почувствува подеднакво во сите делови од светот и во сите сектори, рече Антоан Халф, експерт за енергија на Универзитетот Колумбија.
Азиските земји веројатно ќе бидат најтешко погодени поради нивната голема зависност од енергијата од Блискиот Исток, додека воздушниот сообраќај и авионското гориво се меѓу секторите што најверојатно ќе бидат погодени. Зголемувањето на цените на нафтата ќе се почувствува насекаде, вклучително и во земјите со големи домашни производители како САД, рече Халф.
Цените веќе скокнаа од нивоата пред конфликтот, но тие исто така брзо флуктуираат во зависност од актуелните вести, паѓајќи кога ќе се објави брзо решавање на конфликтот и растејќи кога изгледа дека теснецот ќе остане затворен подолго време. Хелима Крофт од RBC Capital Markets верува дека пазарите можеби ја потценуваат тешкотијата за решавање на конфликтот. Основниот факт, напиша таа во извештај, е дека очекувањата за брзо и целосно повторно отворање на Ормутскиот теснец се базираат на „нереални претпоставки за леснотијата на решавање и стратешките интереси на вклучените страни“.
Доколку продолжи сегашното нарушување на снабдувањето, кумулативната загуба на нафта ќе надмине 1 милијарда барели до крајот на месецот и ќе достигне 1,5 милијарди барели до крајот на јуни. Тоа би можело да ги врати цените на нафтата кон нивните максимуми од 2008 година, по што падот на побарувачката би го стабилизирал пазарот. Некои земји веќе воведоа мерки за намалување на побарувачката и заштеда на гориво, како што е пократка работна недела на Филипините и намален транспорт во Пакистан.
И покрај намалувањето на залихите, владите се претпазливи во врска со ново координирано ослободување на нафта од стратешките резерви. Францускиот министер за финансии, Ролан Лескир, изјави за Фајненшл тајмс дека залихите се „ограничени“ и дека не можат да бидат ослободени без јасен увид во времетраењето и интензитетот на конфликтот. Халф верува дека ако Ормутскиот теснец остане блокиран долго време, владите нема да имаат многу можности истовремено да обезбедат снабдување и да ги држат цените под контрола. Ослободувањето на нафта од стратешките резерви може да помогне, но само до одреден степен, бидејќи резервите не се неограничени.