Американскиот Претставнички дом изгласа закон со кој претседателот Доналд Трамп добива нови овластувања за воведување царини. Мерката е осмислена за да се изврши притисок врз најголемите светски увозници на руска нафта и гас, со цел да се казни Москва поради инвазијата врз Украина.
Законот е усвоен со 262 гласа „за“ и 159 „против“ и сега оди на потпис кај претседателот Трамп. Минатиот месец предлогот го одобри и Сенатот, со поддршка од двете партии, иако дел од демократите се спротивставија на неговото усвојување. Тие изразија загриженост дека Трамп би можел да ги злоупотреби проширените овластувања за воведување царини.
Новите прописи не се насочени само кон руски поединци и компании, туку и кон петте најголеми светски увозници на руска нафта и гас. Според законот, Трамп добива овластување да воведе царини до 100 отсто за државите што купуваат руски енергенси. Законот истовремено ги продолжува санкциите кон Иран до 2031 година.
Според податоците што ги изнесе демократката Џин Шахин, водечка демократка во сенатскиот Комитет за надворешни работи, Кина е најголемиот увозник на руски фосилни горива и сама сочинува 51 отсто од приходите на Москва од нивната продажба.
Од Белата куќа е потврдено дека претседателот Трамп има намера да го потпише законот, пишува Wall Street Journal.
Подготовката на законот траела повеќе од една година, а негов главен поддржувач бил покојниот сенатор Линдзи Греам. Постапката била забрзана во текот на летото по неговата ненадејна смрт. Приближно во исто време, Трамп почнал да покажува поголема наклонетост кон украинскиот претседател Володимир Зеленски, наводно импресиониран од успесите на украинската војска на бојното поле.
Републиканецот Мајкл Мекол, предлагач на мерката, истакнува дека е важно законот да биде донесен пред зимата. Целта, како што вели, е да се создаде притисок врз Владимир Путин и неговите сојузници пред Русија повторно да почне да ја напаѓа цивилната инфраструктура, како електроенергетската мрежа и системите за водоснабдување.
„Ова ќе ги погоди таму каде што се најчувствителни и ќе создаде притисок потребен за Путин да седне на преговарачка маса. Истовремено, ќе ја принуди Кина да влијае врз Путин, бидејќи и тие ќе трпат поради овие царини“, изјави Мекол.
Од друга страна, водечкиот демократ во Комитетот за надворешни работи на Претставничкиот дом, Грегори Микс, се сомнева дека законот ќе ја постигне посакуваната цел.
„На претседателот Трамп му се даваат широки нови овластувања, а истовремено му се овозможува едноставно да ги заобиколи токму оние санкции што законот треба да ги воведе. Тој можеше да ги воведе овие санкции и порано, но во изминатите 19 месеци тоа не го направи“, порача Микс во изјава.
И покрај тоа, извори запознаени со случувањата наведуваат дека Белата куќа директно го поттикнувала раководството на републиканците во Претставничкиот дом да го забрза усвојувањето на законот.
Клучните поддржувачи го поздравија усвојувањето. „На народот на Украина му порачувам: не сте сами“, изјави сенаторот Ричард Блументал, кој ја предводеше иницијативата во Сенатот. Потоа му се обрати на Путин: „Вашата економија се распаѓа. Ќе ја уништиме вашата воена машинерија.“
Томас Рајт, експерт за надворешна политика од институтот Брукингс, смета дека новите овластувања отвораат простор за загриженост бидејќи Трамп би можел да ги користи премногу широко. „Трамп во својот втор мандат покажа дека ги сака царините како инструмент и дека сака постојано да ги користи за притисок врз други држави“, оцени Рајт.
Тој додаде дека многу конгресмени го слават овој потег како победа за Украина, но постави прашање дали симболичната победа е вредна за ризикот што го носат новите овластувања за царини.
Американските политичари веќе долго време повикуваат на поостар став кон Русија, во период кога војната во Украина влегува во петтата година. Москва со дронови и ракети напаѓа цивилни цели низ Украина, вклучително и возови и бензински станици, додека Украина возвраќа со напади врз руските рафинерии за нафта.
На почетокот на овој месец американските пратеници Џаред Кушнер и Стив Виткоф ги посетија Москва и Киев. Нивната посета следеше откако кон крајот на август директорот на ЦИА, Џон Ретклиф, помина неколку часа во Москва во разговори со руски претставници.
За да обезбеди што поширока поддршка од американските законодавци, украинскиот претседател Зеленски во јули го посети Капитол Хил и се сретна со десетици сенатори пред гласањето.
На почетокот на овој месец неговиот пратеник за политика на санкции, Владислав Власјук, престојуваше во Вашингтон, каде што исто така се сретна со претставници од двете партии и со претставници на администрацијата.
Новите американски санкции против Русија дополнително би го отежнале постигнувањето мировен договор во Украина, порача Кремљ.
„Го следиме развојот на ситуацијата околу овој документ. Станува збор за непријателски потег, а воведувањето какви било дополнителни американски санкции сигурно би ги искомплицирало напорите да се најде мировно решение во Украина“, изјави пред новинарите портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков.