Неодамнешните напади врз уредите за ладење во продавниците низ Европа го свртеа вниманието на јавноста кон нов фронт во сајбер-војувањето. Франција го обвини Иран за сајбер-напад врз замрзнувачите во супермаркетите, што резултираше со штети во вредност од милиони, предизвикани од одмрзнување на стоката. Следејќи воспоставен образец – зацврстен по рускиот напад врз Украина – европските безбедносни структури вперија прст кон Москва. За ова немаше докази, но во Брисел, Русија е „дежурниот виновник“ за сè – дури и за работи за кои не постои никаков доказ.
За време на нападите врз системите за ладење низ Европа, на мета се најдоа и медицинските банки за крв. За среќа, нападите беа запрени навреме, пред да настане каква било штета. Досега, генерално се сметаше дека хакерите ги напаѓаат само финансискиот сектор и системите класифицирани како „критична инфраструктура“. Финансиите и банкарството се најчестите цели, изложени на секојдневни обиди за кражба на податоци од банкарски картички, празнење на сметки и измами преку лажни СМС-пораки или е-пораки – практика позната како „фишинг“.
Покрај ова, постојат и обиди за пробив во банкарските системи – најчесто преку блокирање на апликациите за мобилно банкарство – проследени со барања за откупнини во висина од повеќе милиони евра во замена за деблокирање на податоците.
Критичната инфраструктура ги опфаќа енергетските системи, водоснабдувањето и транспортните системи. Всушност, нападите врз овие сектори можат да предизвикаат најтешки штети и да го парализираат животот – како во градовите, така и во целата земја. Што значи ова во пракса? На пример, сајбер-терористите би можеле да го прекинат снабдувањето со електрична енергија и гас. Нападите врз системите за прочистување на водата би го нарушиле секојдневниот живот во досега невидени размери. Исто така, постои можност за напади врз контролните центри за железнички и воздушен сообраќај; хакерите би можеле, на пример, да го запрат железничкиот сообраќај или да ги урнат системите за регистрација на патници на аеродромите. Можноста за блокирање на контролата на летање сè уште не е ни спомната – за среќа.
Здравствениот сектор нуди најголема можност за уцена. Во случај на напад што ги загрозува животите на пациентите, исполнувањето на барањата на сајбер-криминалците станува прашање од исклучителна итност. Понатаму, болниците чуваат огромни количества лични податоци, вклучувајќи ги имињата на пациентите и нивните медицински досиеја. Сепак, современите уреди за домаќинство претставуваат најзначајна безбедносна ранливост. Уредите поврзани на интернет претставуваат огромен безбедносен ризик и веќе се честа цел на сајбер-напади. Честопати, сопствениците на овие уреди не се ни свесни дека станале жртви.
Поради нивната континуирана работа и постојаната поврзаност со интернет, современите апарати за домаќинство претставуваат најслаба алка во нашите домови. За разлика од компјутерите, за паметните уреди моментално не постојат антивирусни програми. Понатаму, производителите сè уште целосно не го сфаќаат обемот на овој предизвик, што резултира со многу ретки безбедносни ажурирања.
Како што покажуваат податоците, корисниците речиси никогаш не ги менуваат фабричките лозинки – како што се „admin“ или „1234“. Експертите предупредуваат дека хакерите ги искористуваат овие пропусти за да извршат сериозни злонамерни дејствија, директно загрозувајќи ја приватноста преку шпионирање со помош на камери и микрофони. Компромитираните уреди често се вклучуваат во т.н. „ботнети“ – мрежи од заразени системи што хакерите ги користат за соборување на големи веб-страници ширум светот. Најголемата опасност лежи во фактот што хакираните паметни уреди служат како отскочна даска за понатамошни напади и измами. Напаѓачите можат да добијат пристап до домашниот рутер, што им овозможува да го следат сообраќајот од телефоните и компјутерите со цел да украдат лозинки и податоци од банкарски картички.
Следствено, рутерите претставуваат најголем ризик. Веднаш зад нив се паметните камери и уредите за следење бебиња, кои се поврзани со нарушување на приватноста, шпионирање и кражба на видео снимки. Паметните телевизори носат умерен ризик, бидејќи можат да се користат за следење на навиките на корисниците, пристап до сметки за кабелска телевизија или активирање на вградените микрофони. Со оглед на сето ова, безбедносните експерти советуваат веднаш да се променат фабричките лозинки на сите уреди и редовно да се ажурира софтверот. Ова се наједноставните чекори што можат да се преземат.
Повеќе од 770 училишта низ Обединетото Кралство – вклучително 470 во Шкотска и над 300 во Северна Ирска – вчера добиле идентични електронски пораки што содржеле закани за поставени бомби. Шкотската полиција соопшти дека нејзината единица за сајбер-криминал и измами спроведува опсежна истрага за да го утврди изворот на пораките, додека службениците продолжуваат да соработуваат со органите на редот низ Обединетото Кралство и на меѓународно ниво, како што пренесува „Independent Radio News“.
Од шкотската полиција наведоа дека пораките се проценети и се третираат како лажни закани. Образовниот орган на Северна Ирска соопшти дека пораката испратена до училиштата во негова надлежност наликува на лажна закана од минатиот месец. Во Италија, вчера беа евакуирани најмалку 300 училишта откако добија иста електронска порака со закана за поставена бомба – порака која содржеше и закана упатена кон италијанската премиерка Џорџа Мелони, изјави италијанскиот министер за образование, Џузепе Валдитара.
Како што пренесе агенцијата АНСА, тој наведе дека бројот на училишта што добиле заканувачки пораки би можел да се зголеми. Во новата порака испратена до училиштата стои заканата: „Ќе ве уништиме“, а е потпишана со името Михаил Андропов.