Најмалку 35.000 луѓе починале во текот на четирите последовни рекордни топлотни бранови што летово ја погодија Европа, покажуваат нецелосните податоци од нешто повеќе од половина од европските земји.
Само во Германија, Франција и Шпанија се регистрирани повеќе од 25.000 смртни случаи поврзани со екстремните температури, додека експертите предупредуваат дека конечниот број може да биде значително поголем кога ќе бидат обработени податоците за август.
Топлотните бранови кои од мај во неколку наврати ја погодуваа западна Европа соборија температурни рекорди на стотици мерни станици. Франција ја забележа највисоката просечна температура на ниво на целата земја откако се водат мерења.
Во Германија кон крајот на јуни рекордите беа соборувани три дена по ред, а температурата на 46 мерни станици надмина 40 степени Целзиусови. Во Шпанија, пак, со денови беа регистрирани температури над 42 степени.
Најголем број смртни случаи досега е забележан во Германија, каде што се проценува дека од 6 април до 9 август од последици од високите температури починале околу 14.000 луѓе.
Германскиот Институт „Роберт Кох“ објави дека само во неделата од 22 до 28 јуни починале околу 9.600 луѓе повеќе од очекуваното.
Ова е најтешката година во Германија кога станува збор за смртноста поврзана со високите температури откако се води евиденција. Претходниот рекорд бил забележан во 2018 година, кога се проценува дека од жештината починале 8.900 луѓе. Во вообичаени лета, бројот на смртни случаи поврзани со жештината често е под 2.000.
Во Шпанија, од мај до оваа недела, жештината е поврзана со 4.947 смртни случаи, според податоците на Институтот „Карлос III“.
Со тоа, 2026 година веќе е најтешката година во историјата на земјата кога станува збор за смртноста поврзана со високите температури. Претходниот рекорд изнесувал 4.520 смртни случаи и бил забележан во 2022 година.
Експертите напоменуваат дека податоците не се пресметуваат на ист начин во сите европски земји. Германија и Шпанија користат модели кои во реално време го проценуваат бројот на смртни случаи поврзани со жештината, споредувајќи ги дневните температури со вкупната смртност.
Тоа е потребно бидејќи жештината ретко се наведува како директна причина за смртта. Екстремните температури често ги влошуваат постоечките заболувања, особено кардиоваскуларните и респираторните проблеми, по што лицето може да почине од срцев или мозочен удар, како и од откажување на бубрезите.
И Франција е тешко погодена. Повеќе од 500 метеоролошки станици регистрирале температури над 40 степени, а во еден момент дури 98 проценти од територијата на земјата биле под предупредување поради топлотен бран.
Француските здравствени власти соопштија дека меѓу крајот на мај и 22 јули биле регистрирани 7.300 смртни случаи над очекуваниот број, според почетните податоци.
Овие податоци сè уште не се конечни. Во нив не се вклучени резултатите од август, а почетната проценка е заснована на електронски потврди за смрт кои опфаќаат околу 80 проценти од вкупната смртност.
Голем број дополнителни смртни случаи е регистриран и во други европски земји. Здравствените власти во Англија процениле дека топлотните бранови во мај и јуни биле поврзани со 2.877 смртни случаи.
Во Белгија, меѓу 18 и 29 јуни, смртноста се зголемила за 39 проценти, односно биле регистрирани 1.222 дополнителни смртни случаи. Во Холандија, меѓу 22 јуни и 5 јули, починале најмалку 900 луѓе повеќе од вообичаеното.
Моделите покажуваат дека за време на топлотниот бран кон крајот на јуни во Полска починале околу 1.070 луѓе повеќе од очекуваното, додека швајцарските здравствени власти процениле околу 220 дополнителни смртни случаи во истата недела.
Почетните податоци од Луксембург, Грција, Романија, Бугарија и Данска укажуваат на околу 40 дополнителни смртни случаи во секоја од овие земји.
Италија сè уште нема конечен национален биланс. Сепак, проценките покажуваат дека бројот на смртни случаи поврзани со жештината во таа земја може да изнесува меѓу 5.000 и 8.000 кога ќе завршат анализите.
Експертите предупредуваат дека ваквите екстремни топлотни бранови не се изолирани настани. Научните истражувања покажуваат дека затоплувањето на планетата предизвикано од човековите активности ги прави екстремните температури почести и поинтензивни.
Светската здравствена организација во мај објави дека смртноста поврзана со жештината во европскиот регион во последните 20 години пораснала за повеќе од 30 проценти.
Истовремено, европското население старее, што дополнително го зголемува бројот на луѓе кои се особено ранливи на екстремни температури.
Конечниот биланс на овогодишните топлотни бранови ќе биде познат откако европските земји ќе ја завршат обработката на податоците за летните месеци. Сепак, уште сега е јасно дека летото 2026 година е меѓу најтешките периоди на екстремна жештина што ги забележала Европа.