Самитот на НАТО во Анкара можеби ќе се памети не толку по конкретните одлуки, колку по политичката формула на која за прв пат ѝ е дадено јасно име – *Духот на Анкара*. Со оваа фраза, германскиот канцелар Фридрих Мерц се обиде да го опише новиот баланс што западните сојузници сакаат да го постигнат во време на најголеми безбедносни предизвици од крајот на Студената војна.
Мерц рече дека очекува самитот да испрати јасна порака за „сила и единство“, нагласувајќи дека целта е да се изгради „поевропско НАТО за да може НАТО да остане трансатлантски сојуз“. Оваа реченица ја содржи суштината на сегашната стратегија на западните сојузници.
Ова значи дека Европа сака да преземе поголема одговорност за сопствената безбедност, но без да го поткопа своето партнерство со Вашингтон. Во последниве години, сè повеќе се поставува прашањето колку долго САД ќе го носат главниот товар на европската одбрана, особено во услови кога американската надворешна политика сè повеќе се свртува кон Индо-Пацификот и конкуренцијата со Кина.
Војната во Украина, нестабилноста на Блискиот Исток, хибридните закани, кибернападите и зголемената геополитичка конкуренција ги принудија европските престолнини да ги забрзаат инвестициите во одбраната.
Затоа, главното прашање повеќе не е дали земјите ќе издвојат најмалку два проценти од БДП за војската, туку колку брзо можат да изградат посовремени армии, да развијат свои воени индустрии и да обезбедат поголема оперативна автономија.
Во овој контекст, „Духот на Анкара“ може да се смета за обид за воспоставување нова рамнотежа: посилна Европа која не е конкурент на НАТО, туку негова поддршка.