Дубаи минатата година прими 19,59 милиони меѓународни посетители, што го прави еден од најпосетуваните градови во светот, но американско-израелската војна со Иран имаше катастрофално влијание врз туризмот, при што локалните бизниси се борат да преживеат, објавува Би-Би-Си.
Во повеќето вечери, рестораните во Дубаи вообичаено би биле преполни со живот, исполнети со постојано брборење на гости, туристи и локални жители. Но, во текот на изминатиот месец, многу од тие маси беа празни. За Наташа Сидерис, која го отвори својот прв ресторан во Дубаи во 2014 година, промената беше ненадејна и драстична. Нејзината група ресторани, Ташас, порасна на 14 локации низ целата земја во изминатата деценија, вработувајќи повеќе од 1.000 луѓе, но војната сега силно го погодува нејзиниот бизнис.
Сидерис вели дека многу од нејзините ресторани, популарни кај локалното население и странците што живеат таму, забележале пад на приходите за повеќе од 50 проценти. Но, објектите што во голема мера зависат од туристите се погодени многу потешко, со пад од 70 до 80 проценти. Кризата ја принуди да ги намали платите за 30 проценти за сите вработени, вклучително и за себе.
„Сегашната ситуација е брутална“, вели таа. „Имав избор – или да отпуштам 30 проценти од мојот персонал или да прифатам намалување на платата за да ги задржам работните места. Засега, го избрав второто.“ Сидерис додава дека последиците би биле полоши ако многу од нејзините ресторани не беа лоцирани во трговски центри и во близина на станбени области, каде што сè уште можат да се потпрат на локалните гости.
Оваа мрачна реалност влијае на голем дел од угостителскиот сектор во Дубаи. Еден висок менаџер во синџир ресторани, кој побара да не биде именуван, рече дека нивниот бизнис паднал на само 15 до 20 проценти од вообичаената зафатеност, принудувајќи повеќе од половина од нивниот персонал да биде отпуштен. „Немаме избор“, вели тој. „Веќе привремено затворивме неколку објекти, а останатите работат со минимален персонал.“
Влијанието не е ограничено само на рестораните. Целиот туристички екосистем – од хотели и туристички агенции до превозници и авиокомпании – го чувствува притисокот. Во текот на изминатите две децении, Дубаи се трансформираше во една од водечките светски туристички дестинации, но моментумот беше нагло прекинат од избувнувањето на војната.
Обединетите Арапски Емирати беа под постојани напади, а Дубаи е клучна цел на воениот одговор на Иран на нападите на САД и Израел. Властите велат дека повеќе од 2.400 ракети и дронови се испукани кон ОАЕ, насочени кон аеродроми, пристаништа и цивилни области како што се хотели и станбени згради. Властите велат дека досега низ ОАЕ се убиени 11 лица, а повеќе од 185 се повредени.
Конфликтот, кој започна на 28 февруари, го наруши воздушниот сообраќај низ целиот регион. Во првите недели, десетици илјади посетители беа блокирани пред да бидат евакуирани со специјални летови. Илјадници закажани летови беа откажани од почетокот на конфликтот, со што еден од најпрометните центри во регионот беше запрен.
Меѓународниот аеродром во Дубаи – најпрометниот во светот според меѓународниот патнички сообраќај – минатата година превезе 95,2 милиони патници. Некои операции оттогаш се обновени, а националниот авиопревозник Емирати лета со намален распоред додека работи на обновување на својата целосна мрежа на летови.
Со заминувањето на туристите и наглото намалување на новите пристигнувања, исполнетоста на хотелите во Дубаи нагло се намали. Според Мамун Хмиден, главен комерцијален директор на туристичката компанија „Вего“, стапките на исполнетост се намалиле на помеѓу 15 и 20 проценти од нормалните нивоа за ова време од годината во неделите по почетокот на војната.
Хотелите одговорија со големи попусти, особено за време на Бајрам, во обид да привлечат локалното население. Некои луксузни објекти на Палм Џумеира, една од најпрестижните хотелски области, ги намалија цените за дури 50 проценти.
„Неизвесноста во моментов нарушува сè“, рече Хмиден.
Некои хотелски синџири привремено затворија поединечни објекти или делови од нив, наведувајќи ги планираните реновирања – потег што обично се гледа во текот на потивките летни месеци.
Висок менаџер во една меѓународна хотелска група рече дека стапките на зафатеност во некои од нивните објекти паднале на едноцифрена бројка. „Имаше смисла да се намалат оперативните трошоци со затворање на неколку недели, а потоа повторно да се процени ситуацијата“, рече тој.
Деловните хотели се исто така под притисок. Дубаи, голем центар за конференции и настани, се соочува со откажувања или одложувања на големи собири.
„Маџестик Хотелс“, кој управува со околу 450 соби во три објекти, рече дека стапките на зафатеност паднале на рекордно ниски нивоа.
„Гледаме откажувања многу по април“, рече Варун Раџ, директор за продажба и маркетинг.
Мигрантската работна сила што го формира ‘рбетот на угостителската индустрија во Дубаи, исто така, го чувствува притисокот. Како што побарувачката слабее, многумина мораа да го намалат работното време или се испратени на неплатен одмор. Иако работниот систем на ОАЕ им овозможува на компаниите брзо да се прилагодат на променливите услови, оваа флексибилност може да ги изложи работниците на ненадејна загуба на приход.
„Се чувствуваме како да сме се вратиле во ерата на Ковид“, вели келнер од Јужна Азија кој работи во луксузен ресторан.
Тој и неколку негови колеги се ставени на неплатен одмор, без јасна индикација кога – или дали – ќе се вратат на работа. Некои хотели, вклучително и оние со пет ѕвездички, почнаа да отпуштаат персонал. Групите за човекови права велат дека многу работници мигранти во ОАЕ се веќе финансиски ранливи, а некои ги отплаќаат долговите поврзани со бенефициите за вработување.
Влијанието на војната се чувствува и низ целиот Блиски Исток. Истражувањето на „Туризам економикс“ сугерира дека помеѓу 23 милиони и 38 милиони помалку луѓе би можеле да патуваат во регионот оваа година, во зависност од времетраењето на конфликтот, што би можело да резултира со загуба помеѓу 34 и 56 милијарди долари во туристичките трошоци.
„Ако војната заврши наскоро, може да има брзо закрепнување“, вели Хмиден.
Владата на Дубаи оваа недела објави пакет економски стимулации од 272,26 милиони долари за следните три до шест месеци. На хотелите ќе им биде дозволено да ги одложат плаќањата на даноците за продажба и закупнина. Властите, исто така, работат на планови за оживување на туризмот по смирувањето на конфликтот, вклучувајќи нови кампањи и промотивни понуди.
„Војната е надвор од наша контрола“, рече еден функционер.
Наташа Сидерис се надева дека сопствениците на бизниси ќе покажат разбирање и ќе дозволат одложување или намалување на кириите за да ги поддржат локалните бизниси. За неа, перспективите остануваат неизвесни. Таа вели дека закрепнувањето би можело да биде можно од октомври ако војната наскоро заврши.
Но, ако конфликтот продолжи, тој рок би можел да се помести до следната година, ризикувајќи отпуштања и затворање на ресторани. „Имаме доволно пари да преживееме еден или два месеца… најмногу три, а потоа што? После тоа, ќе мора да донесеме тешки одлуки. Се надевам дека нема. И дека ова лудило ќе заврши наскоро.“