Тимот на Доналд Трамп го претставува наводниот „рамковен договор“ за Гренланд како дипломатски успех, но европски дипломатски извори велат дека станува збор за маневар што му овозможува на американскиот претседател да се повлече од претходните закани. Според нивните проценки, целата ситуација предизвикала сериозна штета на трансатлантските односи, пишува Скај њуз.
Според еден дипломат вклучен во настаните, вистинскиот „рамковен договор“ сè уште не постои. На прашањето дали ова е маневар за излез на Трамп, дипломатот одговорил: „Точно“. Се верува дека на американскиот претседател му бил потребен начин да се повлече од своите закани откако сфатил дека нема да може да постигне суверенитет над Гренланд.
За време на состанокот во Давос, генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, му ги повторил на Трамп данските и гренландските позиции. Постојните обврски од договорот меѓу САД и Данска од 1951 година беа потврдени, а европските земји повторно се обврзаа на зајакнување на одбраната на Гренланд. Трамп го протолкува минатонеделното распоредување на високи воени претставници на Гренланд како провокација и се закани дека ќе воведе царини.
Нивото на замор кај европските дипломати од постапките на американскиот претседател е високо. „Толку сум презаситен од сето ова“, рече еден европски амбасадор за време на викендот.
По средата во Давос, Трамп направи серија ненадејни полукружни пресврти. Прво се повлече од имплицитна закана за воена акција, потоа од заканата со царини и конечно од неговото инсистирање да го преземе суверенитетот над Гренланд. Се чини дека сфатил дека неговите планови за Гренланд се оценети како нефункционални и контрапродуктивни.
И покрај полукружното пресвртување на Трамп, за денеска е закажан итен самит на лидерите на ЕУ. Зборувајќи на Светскиот економски форум, американскиот претседател рече дека сите се „многу среќни“ и дека е во тек договор за иднината на арктичката територија. Тој објави на Truth Social дека рамката на идниот договор го опфаќа „целиот арктички регион“ и дека „решението“ би било одлично за САД и сите земји на НАТО. Тој потврди дека разговарал за ова прашање со други европски лидери, но сè уште ништо не е потпишано, а деталите не се објавени. Трамп, исто така, рече дека САД „нема да употребат сила“ за да го преземат Гренланд.
Неговите претходни закани предизвикаа остра реакција од европските лидери, а британскиот премиер Сер Кир Стармер, кој подоцна треба да се сретне со данскиот премиер, одби да попушти на притисокот.
Ситуацијата се врати во претходната состојба од минатата недела, кога министрите за надворешни работи на Данска и Гренланд се сретнаа со тимот на Трамп и се согласија да формираат „работна група“. Целта на групата е да се најде компромис што ќе ги реши безбедносните загрижености на Трамп без да се откаже од суверенитетот на Гренланд. Единствениот нов чекор е согласноста на Трамп да има американски учесници во работната група.
Двете страни сега ќе бараат решение. Евентуален компромис би можел да вклучува договор сличен на оној во врска со воените бази на Велика Британија на Кипар. Нови американски воени бази би можеле да се воспостават во ненаселени делови од Гренланд врз основа на договор за закуп или купување. Овие области би станале територија на САД, но суверенитетот на Гренланд би останал недопрен.