Земјите членки на Европската Унија постигнаа договор за исклучок од правилата на програмата за заеми за поддршка на Украина, со што на Киев ќе му биде овозможено дел од средствата да ги искористи за набавка на критична опрема за противвоздушните системи „Патриот“.
Одлуката ја соопшти претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, наведувајќи дека земјите членки го одобриле исклучокот неопходен за финансирање на ваквите набавки.
„Денес земјите членки на ЕУ се согласија за исклучок со кој на Украина ѝ се овозможува да набави критична опрема за системот „Патриот““, наведе Фон дер Лајен.
Следната исплата за Киев во рамки на програмата ќе изнесува 3,2 милијарди евра. Досега, преку овој механизам на Украина ѝ се префрлени 8,4 милијарди евра за одбранбени набавки. Вкупниот износ на Заемот за поддршка на Украина за 2026 и 2027 година изнесува 90 милијарди евра, од кои 60 милијарди се предвидени за набавка на воена опрема, а преостанатите 30 милијарди за буџетска поддршка.
Правилата на програмата дозволуваат исклучоци во случаи на итни оперативни потреби, доколку украинската и европската одбранбена индустрија не се во можност да ги обезбедат бараните производи во потребните количини и рокови.
Истовремено со одлуката на ЕУ, германскиот министер за одбрана Борис Писториус најави дека Берлин итно ќе ѝ префрли на Украина дополнителни ракети-пресретнувачи PAC-2 за системите „Патриот“ од залихите на Бундесверот. Бројот на ракетите што ќе бидат испорачани не е соопштен.
„Продолжуваме да посветуваме посебно внимание на зајакнувањето на украинската противвоздушна одбрана, бидејќи тоа е нејзината најитна потреба“, рече Писториус на состанокот на Контакт-групата за одбрана на Украина.
Тој ја образложи одлуката со очекувањата на Берлин дека во текот на зимата ќе се интензивираат руските воздушни напади врз украинската енергетска и друга инфраструктура. Германија, покрај ракетите „Патриот“, планира да ги зголеми и испораките на ракети воздух-воздух AIM-9.
„Одлучив итно да ѝ ги префрлам на Украина неопходните ракети-пресретнувачи PAC-2 од залихите на Бундесверот. Ги повикувам сите членки на Контакт-групата за одбрана на Украина да ги преиспитаат своите залихи и да извршат слични испораки“, порача германскиот министер.
Ракетите AIM-9 веќе ѝ се испорачуваат на Украина и треба дополнително да ја зајакнат нејзината противвоздушна одбрана пред почетокот на зимата.
Испораката на германските ракети PAC-2 и AIM-9 претставува посебна мерка и не е поврзана со набавките што Киев ќе може да ги финансира со средствата од европскиот заем.
Писториус најави и дека Украина преку овој механизам ќе може да обезбеди наведувани ракети за системите IRIS-T, како и неколку десетици илјади гранати со долг дострел. Европските земји би требало да ја набават оваа муниција преку британски конзорциум, а потоа да ја испорачаат во Киев.
Дополнителна помош најави и Велика Британија, која ќе издвои 100 милиони фунти преку НАТО-механизмот PURL, односно Листата на приоритетни потреби на Украина.
Британското Министерство за одбрана соопшти дека пакетот ќе опфати ракети за системите „Патриот“ и друга опрема за противвоздушна одбрана. Испораките се планирани пред почетокот на зимата.
Така, обновувањето на украинските залихи за системите „Патриот“ ќе се одвива истовремено преку неколку канали: Германија ќе испорача пресретнувачи од сопствените резерви, Велика Британија ќе финансира нов пакет преку механизмот PURL, а ЕУ ќе му овозможи на Киев дел од средствата од програмата за заеми да ги користи за набавка на критична опрема.
Според украинскиот министер за одбрана Евхениј Хмара, Украина со помош на сојузниците и преку финансирање од европскиот заем склучува договори за околу 1.000 ракети за системите „Патриот“, но најголемиот дел од нив ќе пристигнат подоцна, што ја прави итната помош од постојните залихи особено важна.