Неколку демократи побараа претседателот Доналд Трамп да биде отстранет од функцијата со повикување на 25-тиот амандман, наведувајќи ги неговите постапки во Гренланд. Од почетокот на неговиот мандат, Трамп тврди дека САД мора да го преземат Гренланд од безбедносни причини, што предизвика остри реакции од Гренланд и европските лидери кои го бранат правото на самоуправувачката територија на сопствена иднина. САД не ја исклучија можноста за употреба на воена сила за преземање на островот, пишува Newsweek.
Тензиите ескалираа во понеделник кога Трамп испрати писмо до норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе во кое ја повтори својата желба да го преземе Гренланд, поттикнувајќи голем број демократски политичари на Платформа X да ги доведат во прашање неговите политики.
Портпаролката на Белата куќа, Ана Кели, изјави за „Њузвик“: „Претседателот Трамп не беше избран за да го зачува статус квото – тој е визионерски лидер кој секогаш генерира креативни идеи за зајакнување на националната безбедност на САД. Многу од претходниците на овој претседател ја препознаа стратешката логика на стекнувањето на Гренланд, но само претседателот Трамп имаше храброст сериозно да го продолжи тоа. Како што рече претседателот, НАТО станува многу помоќен и поефикасен со Гренланд во рацете на Соединетите Американски Држави, а жителите на Гренланд би биле подобри ако Соединетите Американски Држави ги заштитеа од модерните закани во арктичкиот регион.“
Иако повиците од политичките противници на Трамп за негово отстранување не се изненадувачки, тие укажуваат на зголемено ниво на непријателство кон него. Клучен дел од амандманот, Член 4, дозволува отстранување на претседател против негова волја и никогаш порано не е користен, па затоа неговото активирање би било историски настан.
Сепак, за да се случи тоа, кабинетот на Трамп би морал да поддржи таков потег, а досега ниту еден член на кабинетот не навестил дека сакаат да го отстранат претседателот од функцијата.
Амандманот беше донесен во 1967 година за да се дефинираат процедурите во случај на медицински итни случаи или други кризи што би можеле да го спречат претседателот да ги извршува своите должности.
Член 1 дозволува пренос на моќта на потпретседателот ако претседателот е отстранет, поднесе оставка или почине. Член 3 привремено ги пренесува овластувањата на потпретседателот сè додека претседателот писмено не изјави дека може да ги продолжи своите должности и се користеше кога претходните претседатели беа подложени на медицински процедури. Според Член 4, претседателот може да биде отстранет против негова волја ако потпретседателот и мнозинството од кабинетот се согласат дека тој е неспособен да ги извршува своите должности. Ако претседателот го оспори тоа, двата дома на Конгресот гласаат дали треба да биде вратен на функцијата. Таквото гласање бара двотретинско мнозинство во Сенатот и Претставничкиот дом во рок од 21 ден.
Повиците за амандманот дојдоа откако Трамп напиша во писмо во понеделник: „Повеќе не чувствувам обврска да размислувам исклучиво за мир“, поврзувајќи го фактот дека минатата година не му беше доделена Нобеловата награда за мир.
Трамп долго време ја посакуваше престижната награда, која се доделува на поединец или организација за „унапредување на единството меѓу народите“. Добитник во 2025 година беше лидерката на венецуелската опозиција Марија Корина Мачадо, а наградата ја доделува независен комитет, а не норвешката влада.
Калифорнискиот демократ Сидни Камлагер-Даув објави сторија на платформата X поврзувајќи ја желбата на Трамп за Гренланд со неговиот неуспех да ја освои Нобеловата награда, пишувајќи: „Доналд Трамп е неспособен да води и очигледно е надвор од контрола. Повикајте го 25-тиот амандман.“
Сенаторот Ед Марки, демократ од Масачусетс, ја сподели истата сторија со коментар: „Повикајте го 25-тиот амандман.“
Демократот од Аризона, Јасамин Ансари, го сподели писмото на Трамп до Норвешка и напиша: „Претседателот на Соединетите Американски Држави е исклучително ментално болен и ова ги става сите наши животи во опасност. 25-тиот амандман постои со причина – треба да го активираме сега.“
Калифорнискиот демократ Ерик Свалвел, исто така, го сподели писмото и накратко напиша: „25.“
Том Брукс, професор по право на Универзитетот Дарам во Обединетото Кралство, за Newsweek изјави: „Ниеден претседател не е отстранет од функцијата според 25-тиот амандман. Отстранувањето бара поддршка од кабинетот, а кабинетот се чини дека цврсто го поддржува претседателот. Иако неговите политички противници може силно да не се согласуваат со неговите политики, несогласувањата не се причина за отстранување на избран политичар на кое било ниво.“
Покрај повиците за спроведување на 25-тиот амандман, имаше и повици за импичмент на Трамп. Републиканецот од Небраска, Дон Бејкон, рече дека желбата на Трамп да го преземе Гренланд би можела да ги поттикне двопартиските напори за импичмент. „Тоа би бил крајот на неговото претседателствување“, им рече тој на новинарите.