„НОВ топлотен бран веќе се формира над Атлантикот. Според прогнозите, температурите во Португалија и јужна Шпанија ќе достигнат 43 °C оваа недела. Франција и земјите од Бенелукс се подготвуваат за нов топлотен бран, додека делови од централна Азија веќе се пржат на температури над 40 °C“, драматично предупреди регионалниот директор на Светската здравствена организација (СЗО) за Европа, д-р Ханс Хенри П. Клуге.
Поради оваа итна и сериозна ситуација, шефот на СЗО за Европа свика вонреден состанок на кој присуствуваа претставници од 41 земја-членка, Европската комисија и граѓански здруженија. Според Клуге, повеќе од 130 учесници се јасен знак дека земјите конечно почнуваат да ја третираат екстремната топлина како вонредна криза на јавното здравје, а не само како обична временска прогноза. Прашањето беше едноставно: што научивме од претходните топлотни бранови и дали сме подготвени за она што допрва доаѓа?
„Одговорите на државите покажаа вистински напредок, но и пропусти што едноставно не можеме да си ги дозволиме. Националните акциони планови за заштита од топлина буквално спасуваат животи. Земјите што ги имаат реагираа брзо и координирано“, истакна Клуге, наведувајќи ги примерите на Италија, која го следи морталитетот во 45 градови и добива податоци во реално време, Шпанија, која соработува со медиумите за комуникација на ризик, и Австрија, Белгија и Франција, кои успешно го олеснија здравствениот систем.
Сепак, Клуге предупреди на еден катастрофален факт и најголем пропуст во целата приказна.
„Најалармантниот пропуст е што дури ни половина од земјите во европскиот регион немаат национален акционен план за заштита на здравјето од екстремна топлина. Многу луѓе сè уште не препознаваат дека се лично изложени на ризик, дури и кога е активирана црвената тревога. Државите пријавија недостаток на климатизирани јавни засолништа, а посебен проблем е бирократскиот спор – во некои земји, прогласувањето на топлотен бран се одложува поради процедурални причини, што сериозно го забавува одговорот на здравствените служби“, рече директорот на СЗО.
Клуге нагласува дека низ цела Европа, домовите за стари лица, бездомниците и социјално изолираните граѓани сè уште редовно се надвор од дофат на помош и дека здравствената инфраструктура мора да стане поотпорна на климатските промени. Сепак, тој забележува дека состанокот покажал и еден важен позитивен развој – државите конечно почнаа да ги поврзуваат службите за вонредни ситуации, урбанистичките планери и министерствата за здравство и животна средина.
„Таа координација во рамките на владите – изградена околу заедничкото признавање дека екстремната топлина е закана за здравствената безбедност, а не проблем само на еден сектор – е една од најважните промени што сме ги виделе. СЗО сега ќе ги собере сите лекции и ќе ги стави на располагање на сите 53 земји-членки, а ние сме подготвени да обезбедиме директна техничка поддршка на сите оние кои сакаат да ги зајакнат своите системи“, рече Клуге.
„Сега работиме на два фронта: мора итно да го поправиме она што не успеа во изминатите недели пред да пристигне новиот топлотен бран, но и да изградиме здравствени системи кои се долгорочно подготвени за екстремна топлина“, заклучи тој.