Американскиот претседател Доналд Трамп го одложи спроведувањето на нов пакет санкции насочени кон руските фосилни горива, само неколку дена пред тие да стапат на сила. Мерките се дел од закон што тој го потпиша минатиот месец.
Оваа одлука, објавена преку извршна наредба, се совпаѓа со засилувањето на конфликтот меѓу Трамп и украинскиот претседател Володимир Зеленски. Во меѓувреме, поддршката на Вашингтон за Киев во неговата четиригодишна војна против Русија опаѓа – тренд што дополнително ги вознемири европските сојузници. Белата куќа изврши силен притисок врз Украина да ги запре нападите врз руските нафтени постројки, со цел да се намалат цените на нафтата пред изборите за Конгресот. Иако Украина првично се согласи, таа подоцна ги продолжи нападите, додека Русија ја помина цела недела изведувајќи интензивни напади врз украинската енергетска инфраструктура. Законот, чие спроведување сега е одложено, предвидуваше воведување царини до 100 отсто за производите од петте најголеми увозници на руска сурова нафта и гас. Продажбата на овие енергетски ресурси е клучна за финансирање на војната што ја води Кремљ.
„Доставив потврда до Конгресот во која се наведува дека одобрувањето на такво изземање, во овој момент, е во национален интерес на Соединетите Држави“, се вели во наредбата на Трамп, објавена од Белата куќа.
Во прописот не се појаснува зошто одлуката е во национален интерес; во него се наведува дека изземањето ќе остане на сила сè додека администрацијата на Трамп не утврди дека се „потребни дополнителни чекори“.
Мерките беа дел од таканаречениот „Закон Греам“ – именуван по поранешниот сенатор Линдзи Греам, кој се залагаше за бескомпромисна политика кон Русија, а почина во јули.
Кирил Дмитриев, шеф на рускиот државен инвестициски фонд, ја поздрави одлуката на платформата „Икс“ (X), нарекувајќи ја „важен и навистина историски момент“. Тој додаде дека „економската соработка меѓу Русија и Соединетите Држави им служи на интересите на двете нации“.
Американските законодавци, сепак, го осудија овој потег. Демократската сенаторка Елизабет Ворен го опиша како „жален и предвидлив неуспех на лидерството“, укажувајќи на „силната двопартиска поддршка“ за Украина. „Со укинувањето на овие санкции, Трамп се спротивставува на директивата на Конгресот за зголемување на притисокот врз Кремљ и му овозможува на Владимир Путин да ја продолжи својата агресија“, изјави таа во петокот.
Дон Бајер, член на Претставничкиот дом од Вирџинија, напиша на „Икс“: „Најновото предавање на Трамп пред Путин е уште едно предавство на нашите украински партнери; тоа е спротивно на јасната намера на Конгресот и на законот чија цел е да ја казни Русија за нејзината незаконска агресивна војна“.
Сенаторот Ричард Блументал, еден од авторите на законот, објави на „Икс“: „Овие изземања немаат никаква врска со нашата национална безбедност, туку служат само за да му се додворат на Владимир Путин“.
Продлабочување на јазот меѓу сојузниците: Овој пресврт е кулминација на бурна недела во односите меѓу САД и Украина. Тој предизвика стравувања во Вашингтон и во Европа дека Трамп презема чекори за активно да му помогне на Путин. Минатата недела Трамп ги изненади европските лидери кога посредуваше во постигнувањето договор со кој се дозволува извоз на руски дизел. Поради овој потег, Зеленски – според неговите сопствени зборови – се чувствува предаден, а договорот наиде на критики од двете политички партии во САД.
Американскиот претседател ја обвинува војната во Украина и Русија за порастот на цените на горивата, обидувајќи се на тој начин да го сврти вниманието од сопствената војна во Иран – конфликт што останува крајно непопуларен меѓу гласачите. Односите меѓу Украина и нејзиниот најважен сојузник, Соединетите Држави, се дополнително затегнати поради очигледниот прекин во споделувањето разузнавачки податоци и ограничувањата воведени за сателитскиот интернет сервис „Старлинк“ (Starlink).
Претходно оваа недела, Зеленски изјави дека неговата влада не добила „никакво претходно предупредување од партнерите“ пред разорниот напад со балистички ракети врз голема електрана во Киев и една станбена зграда. Трамп, од друга страна, тврди дека САД не престанале да споделуваат разузнавачки податоци со Украина.
Украинските власти наведуваат дека биле затекнати од ограничувањата наметнати врз воената верзија на „Старлинк“ на Илон Маск. Ова го попречи функционирањето на украинските беспилотни летала и системите за рано предупредување, а истовремено влијаеше негативно и врз воената логистика, комуникациите и можностите за извидување на бојното поле. Во петокот, Зеленски истакна дека работата на „Старлинк“ е подобрена, иако услугата сè уште не е целосно обновена.
Во интервју за „Њузмекс“ (Newsmax) во четвртокот, Трамп упати остра критика кон украинскиот лидер, изјавувајќи: „Ми е потешко да соработувам со Зеленски отколку со Путин“.
Тензиите растат по извештајот на Си-Ен-Ен (CNN) дека Киев останал без ракети за својот систем за противвоздушна одбрана „Патриот“ (Patriot) – американско производство – токму во време кога Русија продолжува со своите деструктивни воздушни напади и напади со беспилотни летала врз украинската енергетска инфраструктура. Овие пресретнувачки ракети се меѓу ретките одбранбени средства способни да соборат балистичка ракета, а Зеленски постојано нагласува колку е тешко да се обезбедат нови залихи. Во меѓувреме, европските лидери му даваат поддршка на Зеленски. Во петокот, на самитот во Белгија, украинскиот претседател ги пофали „вистинските лидери“ на континентот, што беше протолкувано како индиректна критика кон Трамп.
Лидерите на Европската унија најавија подготовка на нов, 22-ри пакет санкции против Русија од почетокот на инвазијата врз Украина. За разлика од администрацијата на Трамп, тие нагласија дека санкциите против Москва ќе бидат засилени доколку Путин не ја запре војната.