Данската премиерка Мете Фредериксен издаде остро предупредување дека евентуалниот напад на САД врз Гренланд би значел крај на НАТО. „Заканите на американскиот претседател Доналд Трамп за преземање на Гренланд треба да се сфатат сериозно“, рече Фредериксен во интервју за ТВ2.
„Но, исто така, ќе разјаснам дека ако САД одлучат воено да нападнат друга земја-членка на НАТО, тогаш сè ќе престане, вклучително и НАТО, а со тоа и безбедноста што е воспоставена од крајот на Втората светска војна“, додаде Фредериксен, истакнувајќи дека анексијата на арктичкиот остров би значела „сè ќе престане“.
Доналд Трамп долго време се залага островот богат со минерали, кој е во голема мера автономен, но е дел од Данска, да се придружи на САД. Тој го нарекува таков потег стратешка неопходност, без да ја исклучи употребата на сила или економска принуда.
„Ни треба Гренланд поради ситуацијата со националната безбедност“, им рече тој на новинарите на авионот „Ер Форс Уан“ во неделата.
„Ќе се справиме со Гренланд за околу два месеци. Ајде да разговараме за Гренланд за 20 дена“, додаде тој, без да даде детали за своите планови.
Последните изјави на Трамп дојдоа откако САД започнаа напади врз Венецуела и го уапсија нејзиниот лидер, Николас Мадуро. Драматичната акција предизвика стравувања во Европа дека Вашингтон можеби ќе се почувствува охрабрен да го анектира Гренланд.
Како одговор, лидерите од нордиските земји до Обединетото Кралство ветија поддршка за Копенхаген и правото на самоопределување на Гренланд.
Трамп првпат отворено изрази интерес за преземање на Гренланд во 2019 година, за време на неговиот прв мандат, кога ја нарече идејата за купување на арктичкиот остров „голема зделка за недвижнини“. Предлогот потоа предизвика дипломатски скандал откако Данска го отфрли како апсурден, предизвикувајќи Доналд Трамп дури и да ја откаже официјалната посета на Копенхаген.
Иако првично беше сфатен како лекомислен, опсесијата на Трамп со Гренланд оттогаш повремено се враќа во неговите јавни изјави, особено во контекст на националната безбедност и глобалната конкуренција со Кина и Русија.
Гренланд има исклучителна геостратешка вредност поради својата локација во Арктикот, богатите наоѓалишта на ретки минерали и клучната американска воена база Туле, која е дел од американскиот систем за ракетна одбрана. Островот има широка автономија, но формално ѝ припаѓа на Данска, а неговите жители со години дискутираат за можна независност.
Изјавите на Трамп за можна употреба на сила или економска принуда дополнително ги затегнаа односите во рамките на алијансата, бидејќи секоја еднострана американска акција против Гренланд би поставила преседан во рамките на НАТО.