Ататурк останува најпопуларен меѓу Турците

Од:

Во Турција беше одбележана „Неделата на Ататурк“, при што низ целата земја се одржаа бројни собири по повод годишнината од смртта на Мустафа Кемал, основачот на Република Турција. Главниот комеморативен настан се одржа во Анкара, каде што почиваат неговите посмртни останки. Настанот беше одбележан и во други градови низ Анадолија, како и во турските дипломатски претставништва ширум светот.

Ататурк е погребан во монументалниот мавзолеј познат како Аниткабир, кој се наоѓа на ридовите во Анкара. Неговата гробница ја посетија претседателот Реџеп Таип Ердоган и други високи турски функционери.

„Почитуван Ататурк, се сеќаваме на Вас – заедно со Вашите бројни соборци и почитуваните членови на нашето Големо народно собрание, кои пред повеќе од еден век ја предводеа борбата за независност на Турција – со почитта што ја заслужувате. Исто така, се сеќаваме на нашите *шехити* (маченици кои ги дадоа своите животи за татковината), како и на нашите ветерани кои поднесоа големи жртви за својата нација“, изјави Ердоган, обраќајќи им се на граѓаните собрани пред мавзолејот Аниткабир.

Во својот говор – слично како и во слични прилики во минатото – Ердоган избегна подетално да зборува за клучната улога на Ататурк во укинувањето на шеријатскиот закон и воспоставувањето на модерна, секуларна република во 1923 година. Ова беше очекувано, со оглед на тоа што Ердоган ја започна својата политичка кариера на преминот од вековите – кон крајот на претходниот и почетокот на тековниот – под знамето на екстремната происламистичка Партија на благосостојбата (*Refah Partisi*). Оваа партија подоцна беше забранета, бидејќи отворено се залагаше за враќање на Турција во средниот век.

Името на Ататурк е запишано со најдебели букви во историјата на модерна Турција. Во времето на распадот на Отоманската империја во 1919 година, тој ја предводеше борбата за ослободување на Турција од доминацијата на Англија, Франција, Италија и Грција. Тој го спречи распарчувањето на земјата и ја воспостави државата во нејзините сегашни граници. И покрај жестокиот отпор од страна на исламистите, тој го укина Калифатот (религиозна држава) и во 1923 година прогласи секуларна република. Тој ги забрани превезите и фесовите, им даде на жените право на глас и право да се кандидираат на избори за првпат, а арапското писмо го замени со латиница. Радикалните исламисти – кои сè уште постојат, особено во оддалечените делови на југоисточна Анадолија – никогаш целосно не му простија за ова; сепак, тие не можат да го вратат тркалото на историјата назад, кон минатото управувано од шеријатскиот закон.

По кратко боледување, Ататурк почина на 10 ноември 1938 година, на 57-годишна возраст, во познатата истанбулска палата Долмабахче. Оние што се добро упатени во ова прашање наведуваат дека цигарите и алкохолот си го зеле својот данок и дека тој боледувал од цироза на црниот дроб. „Еден ден моето тело ќе се претвори во прав, но делото на моето тело ќе живее вечно“ – ова се последните зборови забележани од хроничарите, изречени непосредно пред тој засекогаш да ги затвори очите, во 9:05 часот наутро, тоа студено и тмурно ноемвриско утро.

Во изминативе денови, Турција ја одбележува годишнината од смртта на Ататурк – име што во превод значи „Татко на Турците“. Во тој контекст, посебно внимание привлече посетата на група турски ученици на Солун, поточно на 51-то основно училиште (познато како „Шемси Ефенди“ за време на Отоманската империја), кое некогаш го посетувал Мустафа Кемал. Учениците седнаа токму во оние клупи во кои некогаш седел самиот Ататурк. Ученици од две училишта изведоа специјална фолклорна програма во куќата каде што се родил и некое време живеел Мустафа Кемал. Многу години подоцна, тој ќе стане познат под името Ататурк.

„Целта на оваа посета и програма е да се изградат мостови на пријателство и мир меѓу децата од две соседни земји преку заеднички образовни и културни иницијативи“, изјави Елисиос Теодосиу, директор на грчкото училиште во Солун.

Според турските медиуми, во блиска иднина се очекува и возвратна посета на грчки ученици на едно турско училиште во Истанбул. И ден-денес, името на Мустафа Кемал Ататурк зазема посебно место во политичкиот, општествениот и културниот живот на Турција. Тоа е видливо речиси насекаде – на улиците и плоштадите, во училиштата, па дури и на националната валута. Издржало многу предизвици, што го потврдуваат и редовните одбележувања на неговата смрт. Со текот на времето, името на Ататурк стана симбол на независна, модерна Турција; тоа е вградено во самите темели на државата, иако сè уште можат да се слушнат различни мислења за неговото политичко наследство. Сепак, никој не се осмелува официјално да го оспори во целост. Ова го потврдува и актуелното одбележување од голем обем на 88-годишнината од смртта на Ататурк – настан предводен од млади луѓе кои, за разлика од своите предци, не се оптоварени со тензиите меѓу исламизмот и секуларизмот. Како што самите објаснуваат, тие едноставно сакаат да живеат безгрижно и да уживаат во својата младост, исто како и нивните врсници во Париз, Рим, Лондон или Стокхолм.

Би можело да ве интересира

(ВИДЕО) Четворица војници загинаа при пад на воен хеликоптер во Турција

А1он

Ердоган соопшти нови податоци по страшната експлозија во Турција – 16 лица ги загубија животите

А1он

(ВИДЕО) Има мртви и ранети во експлозија која се случи во челичарница во Измир

Горан Наумовски

Истрага за финансиски скандал во Турција: Уапсена e поранешна министерка

Масакр во Турција: Осуммина убиени на три локации, напаѓачот е во бегство

Горан Наумовски

Турција го забранува пристапот до социјалните мрежи за деца под 15 години