Министерот за надворешни работи на Данска изјави дека постои „фундаментално несогласување“ со САД околу Гренланд по разговорите во Белата куќа.
Ларс Локе Расмусен изјави дека средбата со потпретседателот Џ.Д. Венс и државниот секретар Марко Рубио во среда била „искрена, но конструктивна“. Но, тој додаде дека американскиот претседател Трамп инсистира на „освојување“ на Гренланд, што е „тотално неприфатливо“.
„Многу, многу јасно ставивме до знаење дека ова не е во интерес на [Данска]“, рече тој.
Трамп потоа го повтори својот интерес за стекнување на островот богат со ресурси, позиција што ги вознемири сојузниците низ Европа и ги разгоре тензиите со НАТО.
Состанок меѓу САД, Данска и Гренланд не донесе голем пробив, иако сите страни се согласија да формираат работна група на високо ниво за да разговараат за иднината на автономната данска територија.
Расмусен изјави дека постојат „црвени линии“ што САД не можат да ги преминат, а работната група ќе се состане во наредните недели во обид да се најде компромис. Тој додаде дека Данска и Гренланд се отворени за можноста САД да отворат повеќе воени бази на островот.
„Продуктивно е да се започнат дискусии на високо ниво“, рече тој.
Расмусен, исто така, рече дека има „елемент на вистина“ во ставот на Трамп дека безбедноста треба да се зајакне за да се спротивстави на руските и кинеските интереси на Арктикот. Но, тој рече дека коментарите на претседателот за присуството на руски и кинески воени бродови околу Гренланд „не се вистинити“.
И покрај тоа што е ретко населена територија, локацијата на Гренланд помеѓу Северна Америка и Арктикот го прави добро позициониран за системи за рано предупредување во случај на ракетни напади и за следење на бродови во регионот.
Трамп постојано повторува дека неговото стекнување е од витално значење за националната безбедност на САД.
САД веќе имаат повеќе од 100 воени лица трајно стационирани во нивната база Питуфик во северозападниот врв на Гренланд, објект што го управуваат САД од Втората светска војна.
Според постојните договори со Данска, САД имаат моќ да донесат колку што сакаат војници во Гренланд.
По разговорите во среда, министерката за надворешни работи на Гренланд, Вивијан Мотцфелд, изјави дека територијата е отворена за поголема соработка со САД, но исто така се спротивстави на преземањето.
„Покажавме каде се нашите граници“, рече Мотцфелд.
Ванс и Рубио не коментираа веднаш по состанокот. Трамп, во меѓувреме, им рече на новинарите во Овалната соба: „Ни треба Гренланд за национална безбедност“.
„Проблемот е што нема ништо што Данска може да направи во врска со тоа ако Русија или Кина сакаат да го окупираат Гренланд, но има сè што можеме да направиме“, рече тој, додавајќи дека не верува дека САД можат да се потпрат на Данска за одбрана на островот.
Разговорите се одржаа откако сојузниците во Европа брзо реагираа за да покажат поддршка за Гренланд.
Шведска во среда вети дека ќе испрати вооружени сили на територијата по барање на Данска.
Германија во соопштение доставено до Би-Би-Си изјави дека ќе испрати „извиднички тим“ во Гренланд за да „ги истражи општите услови за можни воени придонеси за поддршка на Данска во обезбедувањето безбедност во регионот“.
Зборувајќи во Шведска во среда вечерта, британскиот министер за одбрана, Џон Хили, изјави дека по барање од Данска, Велика Британија ќе испрати еден воен офицер како дел од извидничкиот тим.
Министерот за надворешни работи на Франција изјави дека земјата планира да отвори конзулат на островот следниот месец.
Францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека неговата земја, исто така, ќе учествува во извидничкиот тим и дека „француските воени елементи“ веќе се на пат кон Гренланд.
Данска изјави дека нејзината воена експанзија во Гренланд ќе се одвива „во тесна соработка со сојузниците“.
„Геополитичките тензии се проширија на Арктикот“, се вели во соопштението.
Разговорите во Белата куќа беа само последната рунда дипломатски дискусии околу растечкиот интерес на Трамп за територијата.
Не е јасно дали претседателот размислува за употреба на воена сила за заземање на островот, а тој повторно одби да го исклучи тоа кога беше прашан во среда.
Други опции за кои се вели дека се разгледуваат вклучуваат купување на територијата – иако ниту Данците ниту Гренландците не рекле дека е на продажба.
Откако ја презеде функцијата, Ванс го критикуваше управувањето на Гренланд од страна на Данска. Потпретседателот ја посети веднаш по преземањето на функцијата.
Трамп тврдеше дека контролата врз територијата е клучна за неговиот планиран систем за ракетна одбрана, Златна купола.
„Од суштинско значење е за Златната купола што ја градиме“, рече Трамп во објава на социјалните мрежи рано во среда. „НАТО треба да го води патот за да ја добиеме.“
Анкетите на јавното мислење покажуваат дека мнозинството жители на Гренланд се противат на тоа да дојде под контрола на САД.
Повеќето Американци се противат и на американската контрола врз Гренланд. Анкета на Ројтерс/Ипсос објавена во среда покажа дека само 17% од Американците ја поддржуваат идејата САД да го заземат Гренланд.