Напорите на американскиот претседател Доналд Трамп да го промени начинот на спроведување на изборите се соочија со сериозни пречки, откако судовите донесоа повеќе пресуди против неговата администрација, а дел од републиканските сенатори одбија да ги поддржат неговите предлози.
Според Washington Post, овие неуспеси го налутиле Трамп, кој во пресрет на општите избори продолжува да врши притисок за промени во изборниот систем, додека времето за нивно спроведување брзо истекува.
Судовите ги блокираат мерките
Во текот на изминатата недела американските судови донеле пет пресуди против администрацијата на Трамп. Една од најзначајните е одлуката на федералната судијка Спаркл Л. Сукнанан, која забранила користење на федералната имиграциска база на податоци за проверка на правото на глас.
Судијката оценила дека користењето на базата на Министерството за внатрешна безбедност (DHS) ги прекршува законите за заштита на приватноста и довело до тоа некои американски државјани погрешно да бидат избришани од избирачките списоци како наводни странски државјани.
„Федералната влада свесно го загрози правото на приватност на американските граѓани на начин што го доведува во прашање едно од најсветите демократски права – правото на глас“, наведе судијката.
Од DHS ја критикуваа одлуката, тврдејќи дека администрацијата се обидува да спречи нелегално гласање.
Барања за построги правила
Трамп со месеци бара Конгресот да усвои закон со кој при регистрација за гласање задолжително би се приложувал доказ за американско државјанство, како и лична идентификација при гласање.
Сепак, иницијативата е блокирана во Сенатот, бидејќи републиканците немаат доволно поддршка за промена на правилата што овозможуваат опструкција (филибастер).
Белата куќа соопшти дека претседателот сака Американците да имаат „целосна доверба во изборниот процес“ преку точни избирачки списоци и спречување на евентуално незаконско гласање.
Во меѓувреме, Министерството за внатрешна безбедност им се закани на сојузните држави дека би можеле да останат без федерални средства доколку не воведат проверки на државјанството и постепено не ги укинат одредени системи за гласање.
Критики за надминување на овластувањата
Правни експерти и организации за заштита на демократијата предупредуваат дека администрацијата се обидува да преземе овластувања што според американскиот Устав им припаѓаат на сојузните држави.
„Станува збор за обид федералната власт да ја преземе контролата врз спроведувањето на изборите, иако Уставот тоа им го доверува на државите“, изјави Дакс Голдстин од организацијата States United Democracy Center.
Истраги за изборите
Паралелно со обидите за промена на изборните правила, Министерството за правда и ФБИ продолжуваат со истраги поврзани со изборите.
ФБИ запленил гласачки ливчиња од изборите во 2020 година во Џорџија, прибавил копии од гласачки материјали во Аризона и разговарал со изборни функционери во Висконсин. Министерството за правда, пак, неуспешно се обидело да добие гласачки ливчиња од изборите во 2024 година во Мичиген.
Трамп и натаму тврди дека изборите во 2020 година биле украдени, иако бројни судски постапки и истраги не пронајдоа докази за масовна изборна измама.
Поради ваквите активности, демократите најавија дека ќе испратат дополнителни набљудувачи на избирачките места за време на претстојните избори.
Малку време за промени
Изборните службеници предупредуваат дека останува многу малку време за воведување нови правила, бидејќи до средината на септември мора да започне испраќањето гласачки ливчиња до воениот персонал и американските државјани во странство.
Во меѓувреме, републиканците продолжуваат да се залагаат Врховниот суд да дозволи да се бројат само гласачките ливчиња што ќе пристигнат до денот на изборите, што би влијаело врз правилата во 14 сојузни држави и Вашингтон, каде моментално се признаваат и ливчиња испратени навреме, но пристигнати по изборниот ден.
Демократите, пак, сметаат дека ваквите иницијативи претставуваат обид за ограничување на избирачкото право непосредно пред изборите.