САД ги укинаа санкциите врз Иран за период од 60 дена почнувајќи од понеделник, по првите разговори одржани како дел од новиот мировен договор, објави Ројтерс.
Развојот на настаните следеше по викендот кој изгледаше како да може да го загрози договорот, вклучувајќи ги и заканите од американскиот претседател Доналд Трамп за рестартирање на војната ако Иран го прекине превозот низ Ормутскиот теснец, откако Техеран прогласи затворање на стратешкиот воден пат.
Сообраќајот на танкери низ теснецот почна да се опоравува во понеделник, додека цените на нафтата продолжија да паѓаат.
Потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, рече дека разговорите со иранските претставници во Швајцарија поставија добра основа за конечен мировен договор, иако Иран негираше дека започнале разговори за неговата нуклеарна програма.
Нападите на САД и Израел врз Иран, како и израелските напади во Либан, убија илјадници луѓе и раселија милиони. Војната со Иран, исто така, ги потресе светските пазари и ги зголеми глобалните цени на нафтата, кои ја затворија трговијата во понеделник со пад од три проценти откако Венс објави дека е постигнат напредок.
Двете страни, кои се обидуваат да го надополнат привремениот договор потпишан минатата недела, се согласија за време на разговорите во швајцарското планинско одморалиште Биргеншток, кое е во сопственост на Катар, за патна карта кон траен договор во рок од 60 дена, соопштија медијаторите Пакистан и Катар.
Тие, исто така, се согласија за механизам за прекин на конфликтот во Либан и отворија линија на комуникација за да се обезбеди безбедно поминување на трговски бродови низ Ормутскиот теснец и да се избегнат конфликти во оваа стратешки важна област.
Како прв од неколкуте чекори во договорот насочен кон обезбедување економска помош за Иран, Министерството за финансии на САД објави ослободување од санкции до 21 август, дозволувајќи му на Техеран да продава и да прима плаќања за нафта и сродни производи.
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, објави на социјалните мрежи дека Техеран обезбедил ослободувања за извоз на нафта и петрохемиски производи, ослободување на дел од замрзнатите средства во странство и започнување на план за реконструкција и развој на Иран.
Ванс рече дека пратеникот на Белата куќа, Џаред Кушнер, зет на Доналд Трамп, смислил механизам со кој САД и Катар ќе имаат контрола врз незамрзнатите ирански средства, а парите би можеле да се користат за купување американска пченка, соја и пченица.
Сепак, гувернерот на Централната банка на Иран, Абдолнасер Хемати, изјави дека таква обврска не постои и дека барем дел од преостанатите незамрзнати средства би можеле да се користат за купување други стоки кои не се предмет на санкции, објави иранската новинска агенција Тасним.
Техничките разговори треба да продолжат до крајот на оваа недела.
Привремениот мировен договор повикува на прекин на сите непријателства, вклучително и оние во Либан, кои Израел ги нападна во март.
Израел не беше страна во мировниот договор и вели дека нема да ги повлече своите трупи од Либан, но во петокот се согласи на ново примирје. Иако интензивните борби продолжија уште еден ден, либанските власти изјавија дека судирите во голема мера се смириле од саботата навечер.
Израел и Либан треба да започнат нова рунда разговори во Вашингтон во вторник, при што Бејрут е решен да ги продолжи директните разговори, иако очигледно во сенка на одлуката на Иран да го вклучи Либан во разговорите со САД.