Американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека ќе го намали бројот на американски војници во Германија, што е најновиот потег во растечкиот спор со сојузниците од НАТО. Заканата доаѓа откако германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека Иран ја „понижил“ Америка во преговорите.
Трамп објави на својата социјална мрежа Truth Social дека неговата администрација „проучува и разгледува евентуално намалување на бројот на војници во Германија“ и дека одлуката ќе биде донесена „на краток рок“. Причината за реакцијата на Трамп е изјавата на германскиот канцелар Фридрих Мерц од понеделникот, кој оцени дека тимот на Трамп бил надминат во преговорите со Иран за крајот на војната и повторното отворање на Ормутскиот теснец.
„Иранците очигледно се многу вешти преговарачи, или поточно, многу вешти во тоа да не преговараат. Тие им дозволуваат на Американците да патуваат до Исламабад, а потоа се враќаат без никаков резултат“, рече германскиот канцелар. Мерц ги повтори критиките вчера, нагласувајќи дека Европа „страда“ од последиците од затворањето на теснецот.
Трамп возврати обвинувајќи го Мерц дека мисли дека е „во ред Иран да има нуклеарно оружје“ и велејќи му дека „не знае за што зборува“. Минатата недела, Трамп го откажа второто патување на американските преговарачи во Исламабад, а разговорите за нуклеарната програма на Иран и Ормутскиот теснец оттогаш се во застој.
Додека Мерц се обиде да ја смири ситуацијата вчера, отфрлајќи ги коментарите на Трамп и велејќи дека нивниот однос е „добар како и секогаш“, заканата на претседателот за повлекување на трупите веројатно ќе предизвика загриженост во Берлин и низ цела Европа.
Овој потег доаѓа во време на зголемени тензии меѓу САД и традиционалните европски сојузници, при што Трамп е сè погласен во своите закани за повлекување од НАТО.
Трамп на 1 април изјави дека „без сомнение“ размислува за повлекување од НАТО затоа што европските сојузници не учествувале во војната на САД и Израел против Иран, ниту помогнале во обезбедувањето на стратешки важниот Ормутски теснец.
Таквиот потег би бил катастрофален за европската безбедност, но се смета за малку веројатен поради американскиот закон од 2024 година кој му забранува на претседателот да се повлече од НАТО без двотретинско мнозинство во Сенатот или одлука на Конгресот. Затоа, експертите веруваат дека Белата куќа наместо тоа би можела да преземе чекори што ја поткопуваат алијансата, но не значат целосно повлекување. Едно такво сценарио е токму повлекувањето на американските сили од Европа.
Според Министерството за одбрана на САД, повеќе од 68.000 американски војници се стационирани во Европа. Најголемиот контингент е во Германија, каде што имало повеќе од 35.000 според Конгресната истражувачка служба во 2024 година, додека германските медиуми известуваат за поголем број, околу 50.000. Трамп постојано го критикуваше НАТО за време на двата свои мандати, обвинувајќи ги членовите за „експлоатација“ на САД затоа што не издвојуваат доволно за нивните одбранбени буџети.
Неодамнешните потези на претседателот, како што се заканата за инвазија на Гренланд и нарекувањето на сојузниците „кукавици“ затоа што одбиле да помогнат во повторното отворање на Ормутскиот теснец, ги наведоа експертите да ја опишат ситуацијата како „најлошата криза со која се соочил НАТО досега“.
Само неколку часа пред објавата на Трамп, американскиот државен секретар Марко Рубио разговараше со германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул за Иран и важноста од обезбедување слободна пловидба во Ормутскиот теснец. Трамп, исто така, во среда објави дека разговарал со рускиот претседател Владимир Путин и предложил „кратко прекин на огнот“ во Украина.