Снимки од ирански жени како пркосно палат цигари со изгорени слики од врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи циркулираат на социјалните мрежи. Чинот, кој стана еден од највпечатливите симболи на антивладините протести што избувнаа кон крајот на декември поради лошата состојба на економијата и се интензивираа во јануари оваа година, носи ризик од смртна казна.
An Iranian girl burns a picture of Ayatollah Khamenei and lights her cigarette, a new trend in Iran!
Young Iranian women are leading the revolution against the Islamic regime.#iran #Iranian #Ayatollah #AyatollahKhamenei pic.twitter.com/ndZT8yY4kI
— GNW News ⚡ Genuine National Window (@gnwnews_a) January 10, 2026
Палењето на слика на Врховниот лидер во Иран се смета за сериозно кривично дело, а кога го прават жени, чинот добива дополнителна димензија, бидејќи жените што пушат се стигматизирани. Опасноста не е само теоретска, како што е потврдено од случајот на младиот ирански активист Омид Сарлак. Во октомври 2025 година, тој објави видео од себе како пали портрет на Хамнеи.
I am heartbroken by the news of the murder of Iranian student and activist Omid Sarlak by the IRGC. He was arrested after posting this video, burning Khamenei’s portrait to the sound of a speech from the Shah.
Hours after his arrest, his body was dropped off in front of his… pic.twitter.com/06LY4E3qya
— Emily Schrader – אמילי שריידר امیلی شریدر (@emilykschrader) November 2, 2025
Само неколку часа подоцна, тој беше пронајден мртов во својот автомобил со прострелна рана. Властите ја оценија неговата смрт како самоубиство, но неговото семејство и многу активисти го отфрлија објаснувањето како сомнително.
Неговиот погреб се претвори во политички протест, при што ожалостените отворено скандираа „Смрт за Хамнеи“, правејќи ја неговата смрт симбол на отпор кон режимот.
Протестите, кои започнаа на 28 декември 2025 година, првично беа предизвикани од тешката економска состојба, рекордно високата инфлација што достигна 48,60% во октомври 2025 година, зголемувањето на цените и падот на националната валута, ријалот. Сепак, незадоволството брзо се прошири и прерасна во пошироко движење против режимот кое бара системски промени, а не постепени реформи.
Слогани како „Смрт за Хамнеи“ и „Пахлеви ќе се врати“, осврнувајќи се на поранешниот ирански престолонаследник Реза Пахлеви, одекнуваа низ улиците на Техеран и другите градови.
Иранските жени повторно се во центарот на вниманието. Нивниот чин на палење цигари со фотографиите на Хамнеи стана моќен културен мотив што изразува фрустрација од режимот и родовите социјални ограничувања.
A protest motif out of Iran is spreading: women with their hair uncovered lighting a cigarette off a burning photo of Khamenei, which reads less like provocation and more like a refusal to perform reverence on command. Some clips will be unverifiable, but the signal is clear… pic.twitter.com/m3rtqOUy7g
— Francisco Poleo (@FranciscoPoleoR) January 10, 2026
Ова не е прв пат жените масовно да излезат на улиците. 2022 година Иран е потресен од месеци протести по смртта на Махса Амини во притвор од страна на морална полиција, со што се стави во преден план прашањето за правата на жените.
Амини беше уапсена и наводно брутално претепана поради наводно кршење на строгиот закон за хиџаб.
Иранските власти одговорија на протестите со сила. Припадници на безбедносните сили, вклучително и Иранската револуционерна гарда, се судрија со демонстрантите во неколку градови. Организациите за човекови права известуваат за десетици смртни случаи и илјадници апсења.
Исто така, беа регистрирани прекини на интернетот и комуникациите, што се смета за обид на властите да ја спречат координацијата на протестите и да го сокријат вистинскиот обем на насилството. Настаните во Иран, исто така, предизвикаа меѓународна осуда, а светските лидери изразија загриженост за кршењата на човековите права.