Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, изјави во понеделник дека Европа не е способна да се одбрани без воена поддршка од Соединетите Американски Држави и дека ќе мора да ги удвои сегашните цели за распределба на одбраната за да може да го стори тоа сама.
„Ако некој овде мисли дека Европската Унија или Европа како целина можат да се одбранат без САД, нека продолжи да сонува. Не можат“, им рече Руте на членовите на Европскиот парламент во Брисел. Европа и Соединетите Држави „имаат потреба едни од други“, додаде тој.
Тензиите во НАТО растат поради новите закани од американскиот претседател Доналд Трамп во последните недели за анексија на Гренланд, кој е полуавтономна територија на членката на НАТО, Данска.
❗️If someone thinks that the EU or Europe can defend itself without the United States — keep dreaming — NATO Secretary General Rutte pic.twitter.com/qV1LxUAth0
— 🪖MilitaryNewsUA🇺🇦 (@front_ukrainian) January 26, 2026
Трамп, исто така, рече дека ќе воведе нови тарифи за европските сојузници на Гренланд, но подоцна ја отфрли заканата откако со помош на Руте беше постигнат „рамковен“ договор за островот богат со минерали. Објавени се малку детали за тој договор.
Воениот сојуз од 32 земји е обврзан со клаузулата за заедничка одбрана, член 5 од основачкиот Вашингтонски договор на НАТО, кој ја обврзува секоја членка да му помогне на сојузник чија територија е под закана.
На самитот на НАТО во Хаг во јули, европските сојузници, со исклучок на Шпанија, и Канада се согласија со барањето на Трамп да трошат ист процент од нивниот економски производ за одбрана како и САД во рок од една деценија.
Тие ветија дека ќе трошат 3,5 проценти од бруто домашниот производ за клучни одбранбени потреби до 2035 година и дополнителни 1,5 проценти за инфраструктура поврзана со безбедноста, за вкупно 5 проценти од БДП.
„Ако навистина сакате да одите сами“, рече Руте, „заборавете дека можете да го направите тоа со 5 проценти. Ќе биде 10 проценти. Мора да изградите свој нуклеарен капацитет. Чини милијарди и милијарди евра.“
Франција ги предводеше повиците Европа да ја изгради својата „стратешка автономија“, а поддршката за таа позиција порасна откако администрацијата на Трамп минатата година предупреди дека нејзините безбедносни приоритети лежат на друго место и дека Европејците ќе мора сами да се грижат за себе.
Руте им рече на пратениците дека, без Соединетите Американски Држави, Европа ќе „го изгуби крајниот гарант на нашата слобода, а тоа е американскиот нуклеарен чадор. Затоа, со среќа!“