Претседателот Доналд Трамп продолжува да ја прикажува војната против Иран како неопределен успех, тврдејќи во понеделник дека САД се справуваат „невероятно добро“, додека министерот за одбрана Пит Хегсет рече дека Техеран е „засрамен и понижен“ од американските сили.
Но, соборувањето на борбениот авион Ф-15Е од страна на Иран и операцијата за спасување со висок ризик што следеше покажаа дека Техеран сè уште може да им се заканува на американските воени лица. Настаните фрлаат сомнеж врз статистиката што Хегсет ја промовираше во последните недели, фалејќи се со „целосна контрола на иранското небо“ и „неоспорен воздушен простор“, рекоа американските претставници и аналитичари, според „Вашингтон пост“.
Хаотичната, но успешна мисија за спасување е најјасниот показател досега дека повторените тврдења на Хегсет за доминација во воздухот треба да се земат со резерва. Тоа предизвика загриженост во администрацијата на Трамп дека неговите комуникации за војната се претерано оптимистични и ризикуваат да ја доведат во заблуда јавноста и самиот претседател.
„Пит не му ја кажува вистината на претседателот“, рече еден функционер на администрацијата. „Затоа претседателот повторува погрешни информации“.
Додека Хегсет со недели тврди дека Иран „нема воздушна одбрана“ и не може да направи „ништо“ против воздушните напади на САД, самиот Трамп на прес-конференцијата во Белата куќа во понеделник призна дека Ф-15 бил соборен од рамо испалена ракета со термичко насочување, привремено заробувајќи ги двајцата американски пилоти длабоко на иранска територија.
„Имал среќа. Беше среќен истрел“, рече Трамп.
Официјалните лица потврдија дека Иран, исто така, соборил и јуришен авион А-10 во петокот, иако пилотот успеал да се врати во пријателскиот воздушен простор пред безбедно да се катапултира.
Кели Гриеко, воен аналитичар во Центарот Стимсон, рече дека иако администрацијата на Трамп значително ги ослабела морнарицата, воздухопловните сили и фиксните ракетни и радарски цели на Иран, соборувањето на Ф-15 се случува „кога имате воздушна супериорност, но не и воздушна супериорност“.
„Нашата воздушна супериорност е географски ограничена на запад и југ, но исто така и во надморска височина“, додаде таа, истакнувајќи дека американските авиони веројатно летале над 4.500 или дури 9.000 метри за да избегнат ракети испалени од рамо како онаа што го погоди Ф-15 во петокот.
Триумфалната реторика на Хегсет е во спротивност со изјавите на генералот Ден Кејн, претседателот на Здружениот генералштаб, кој не сугерираше дека американските пилоти можат да го користат иранскиот воздушен простор без да се грижат за закани. Портпаролот на Пентагон, Шон Парнел, го нарече преиспитувањето на јавните изјави на Хегсет „лаги и пропаганда“.
„Секретарот Хегсет му обезбеди на врховниот командант одлучувачки воени опции за да ги постигнеме нашите јасни и дефинирани цели: да го уништиме ракетниот арсенал на Иран, да ја уништиме нивната морнарица, да ги уништиме нивните терористички посредници и да се осигураме дека Иран никогаш нема да добие нуклеарно оружје“, рече тој во соопштението. „Вашингтон пост промовира лажен наратив за неуспех“.
Портпаролката на Белата куќа, Ана Кели, ги отфрли тврдењата дека Хегсет го дезинформирал претседателот, велејќи дека Трамп секогаш знаел дека Иранците ќе возвратат. „Тој секогаш ја имал целосната слика за конфликтот. Ништо не го изненадило него или нашите воени планери, кои беа подготвени за секоја евентуалност“, рече таа.
Кели повтори дека Соединетите Американски Држави и нивниот партнер во конфликтот, Израел, извршиле повеќе од 13.000 борбени летови над Иран, уништувајќи или оштетувајќи две третини од производствените капацитети на Техеран и „збришувајќи“ ја иранската морнарица.
Загриженоста за воените комуникации на Хегсет, кои се состојат од телевизиски конференции за печатот и видеа од воздушни напади објавени на неговиот X профил, оди подалеку од тврдењата за американска воздушна доминација, рекоа американските претставници кои зборуваа под услов да останат анонимни поради чувствителноста на темата.
Главен извор на несогласување, рекоа тие, е карактеризацијата на Хегсет за напорите на САД да ги уништат фалените програми за ракети и беспилотни летала на Иран, најопасните закани за американските, израелските и арапските цели во регионот. Минатиот месец, Хегсет изјави на прес-конференција во Пентагон дека програмите за ракети и беспилотни летала на Иран „претежно се уништуваат“.
Но, според неодамнешната проценка на американските разузнавачки служби, повеќе од половина од лансерите за ракети во земјата се уште се недопрени, а Иран сè уште има илјадници дронови за напад. Содржината на проценката, која првпат ја објави CNN, ја дадоа три лица запознаени со неа.
Друг контроверзен момент се случи на 31 март, кога Хегсет им рече на новинарите дека лансирањата на ракети и беспилотни летала од страна на Иран паднале на најниско ниво за еден ден од почетокот на војната. Бројката беше презентирана како доказ дека „немилосрдните“ напади на САД и Израел ја ослабнале способноста на Иран да издржи напади.
Сепак, претставници на администрацијата рекоа дека тврдењето на Хегсет е неточно и дека деновите со помалку лансирања се случиле на 14, 15 и 22 март. „Внатрешните документи се спротивставуваат на тврдењата на Хегсет“, рече еден функционер.
Парнел не одговори на прашањата за несовпаѓањето. Податоците од отворен извор објавени од Дмитриј Алперович, коосновач на тинк-тенкот Silverado Policy Accelerator, исто така покажаа дека помалиот обем на лансирања на беспилотни летала и ракети се случил кон средината на март, а не на крајот на месецот. Алперович собира извештаи за лансирања од владите во регионот.
Други американски претставници рекоа дека фокусот на Хегсет на бројот на лансирања е сомнителен, дури и ако неговите бројки се точни. „Ако ја процените силата или слабоста на Иран врз основа на бројот на лансирања што ги направиле, тоа е бесмислена метрика. Која е нивната цел? Дали ја постигнуваат? Тоа е она што е важно“, рече друг американски претставник.
Ова чувство го делат и аналитичарите кои велат дека стратегијата на Иран еволуира од чист обем на напади со беспилотни летала и ракети до ефикасност и прецизност. Седум американски војници беа убиени во ирански контранапади, а уште шестмина загинаа во несреќа со полнење гориво воздух-воздух. Речиси 375 војници претрпеа повреди од различен степен, според американските бројки.
„Тактиките на Иран се променија“, рече едно лице запознаено со проценката на САД. „На почетокот, гледавте серија напади со ракети и беспилотни летала, а потоа бројот нагло се намали. Иран ги зачувуваше своите залихи.“
Лицето додаде: „По првите бранови напади од страна на САД и Израел, Иран презеде мерки за заштита на својот арсенал од ракети и беспилотни летала и чекаше додека не се потроши американската муниција. Сега нашите залихи се при крај, а Израелците се во иста позиција.“