Студентите во блокада, чија листа победи на парламентарните избори во Србија, денеска одржаа прес-конференција во Пионирскиот парк во Белград, на просторот на некогашниот Ќациленд. Тие побараа итни оставки од повеќе високи функционери во полицијата, правосудството, државните институции и јавните претпријатија, а ги најавија и првите чекори што планираат да ги преземат по изборната победа.
Меѓу функционерите чии оставки ги бараат се директорот на полицијата Драган Васиљевиќ, директорот на Безбедносно-информативната агенција (БИА), Владимир Орлиќ, претседателот на Уставниот суд, Владан Петров, високите обвинители Ненад Стефановиќ и Миодраг Марковиќ, како и генералниот директор на „Телеком Србија“, Владимир Лучиќ.
Студентите побараа и смена на повеќе полициски функционери, промени во раководството на Радио-телевизија Србија (РТС), како и повторно отворање или продолжување на истрагите за низа случаи што со години ја привлекуваат јавноста. Тие најавија и проверка на финансиските текови и трошењето пари за големи државни проекти.
„Граѓаните на изборите дадоа јасен мандат за владеење на правото, еднаквост пред законот и ослободување на институциите. Тој мандат почнуваме да го спроведуваме веднаш, без да чекаме формирање влада“, порачаа студентите.
Прес-конференцијата се одржа четири дена по изборите, на кои студентската листа освои повеќе од 52 отсто од гласовите. Формирањето на новата власт засега е одложено бидејќи во недела, на 1 ноември, гласањето треба да се повтори на 53 избирачки места. Студентите бараат конечните резултати да бидат прогласени што е можно побрзо за да може да се конституира новиот парламент.
Студентите ги повикаа вработените во државните институции, судовите, банките, јавните претпријатија и медиумите да пријавуваат можни злоупотреби од страна на власта во заминување.
„Ги повикуваме вработените во државните институции да пријават секое уништување документација, сомнителни исплати, договори и налози. Притоа се потпираме на чесните и професионални луѓе во институциите, службениците, раководителите, полицајците, обвинителите, новинарите и другите“, порачаа тие.
Студентите наведоа дека многу вработени и покрај притисоците останале доследни на законот и професијата, повикувајќи ги да продолжат да ги ослободуваат институциите од злоупотреби и да спречат незаконски дејствија во преодниот период.
„Многумина од вас под притисок останаа верни на законот и професијата. Ве повикуваме да продолжите да ги ослободувате своите институции и да спречите каква било злоупотреба што претставниците на власта во заминување би се обиделе да ја направат во преодниот период“, порачаа студентите.
Тие тврдат дека веќе добиваат контакти од функционери кои сакаат да пријават неправилности.
„Министри, сегашни и поранешни, веќе неформално го контактираат студентското движење во својство на свиркачи“, соопштија студентите, најавувајќи дека ќе отворат посебна електронска адреса за пријавување неправилности.
„Законот за заштита на свиркачите ве штити, а ние стоиме зад вас бидејќи го чувате јавниот интерес. Ја имате нашата целосна поддршка“, порачаа тие.
Студентите побараа итна и неотповиклива оставка од директорот на полицијата Драган Васиљевиќ, како и смена на повеќе полициски функционери, меѓу кои командантот на Специјалната антитерористичка единица (САЈ), Игор Жмириќ, и раководителот на Секторот за внатрешна контрола при Министерството за внатрешни работи, Мирослав Пауновиќ.
Тие побараа и враќање на полициските службеници кои, според нивните тврдења, биле преместени или сменети од политички или други непрофесионални причини.
Студентската листа побара и итна и неотповиклива оставка од директорот на БИА, Владимир Орлиќ.
Во однос на јавниот сервис РТС, студентите го критикуваа селективното известување, недостигот од плурализам и некритичкото пренесување на пораките на власта. Побараа оставка од заменикот на генералниот директор на РТС, Дејан Јовановиќ.
Студентите побараа од надлежните обвинителства итно повторно да ги отворат истрагите или да продолжат со постапувањето во повеќе случаи што со години ја привлекуваат вниманието на српската јавност.
„Студентската листа ‘Студентите победуваат’ бара од надлежните обвинителства итно повторно да ги отворат истрагите и да преземат дејствија во случаите ‘Крушик’, наплатната рампа Долевац, убиството на Оливер Ивановиќ, уривањето во Савамала, падот на хеликоптерот и многу други случаи што ја интересираат јавноста“, порачаа тие.
Студентите побараа и проверка на финансиските текови кај големите државни проекти.
„Бараме проверка на тековите на парите за сите проекти, особено за ЕКСПО, ‘Белград на вода’, стадионите во Лесковац и Лозница, автопатот ‘Милош Велики’, Коридорот 10, ‘Рио Тинто’, како и на тековите на парите за време на пандемијата на ковид“, наведоа студентите.
Посебно ги споменаа набавките на респиратори, вакцини и тестови за време на пандемијата, како и продажбата на државни компании.
Студентската листа побара оставка од претседателот на Уставниот суд на Србија, Владан Петров, обвинувајќи го дека за време на мандатот постапувал пристрасно во корист на власта на Александар Вучиќ и отворено ја поддржувал Српската напредна партија (СНС) за време на предизборната кампања.
„Во текот на целата предизборна кампања се однесуваше повеќе како портпарол на Српската напредна партија отколку како професор на Правниот факултет, а уште помалку како судија на Уставниот суд, кој е должен да постапува непристрасно и да ги штити уставноста и законитоста“, соопштија студентите.
Тие побараа негова итна и неотповиклива оставка од функцијата судија на Уставниот суд.
Студентите побараа итни оставки од главниот јавен обвинител на Вишото јавно обвинителство во Белград, Ненад Стефановиќ, и неговиот заменик, Миодраг Марковиќ.
За Стефановиќ тврдат дека во текот на мандатот драстично го прекршувал начелото на непристрасност и со селективното постапување ја нарушил довербата на граѓаните во јавното обвинителство.
„Во текот на целиот мандат драстично го кршеше начелото на непристрасност и со своето селективно постапување ја загрози довербата на граѓаните во јавното обвинителство“, наведоа студентите.
Од истите причини побараа оставка и од Марковиќ.
Студентите побараа итна и неотповиклива оставка од генералниот директор на „Телеком Србија“, Владимир Лучиќ, како и смена на сите одговорни за, како што тврдат, користење на компанијата за политичко влијание и неразумно трошење пари.
„Парите на компанија со државен монопол не смеат да бидат приватен фонд за финансирање политичка пропаганда и збогатување на привилегирани поединци“, порачаа студентите.
Тие нагласија дека „Телеком Србија“ е дистрибутер и не смее да презема улога на уредник на медиумската сцена во земјата.
„Телеком е дистрибутер и не смее да биде главен уредник на Србија, ниту тој ниту кој било друг оператор“, додадоа тие.
Бараат постапка против „Информер“ поради навреди кон граѓаните
Студентите побараа од Регулаторното тело за електронски медиуми (РЕМ) четворица членови на Советот да објаснат зошто го промениле ставот и гласале против вклучувањето на телевизијата „Информер“ во изборниот мониторинг. Побараа и објавување на записникот од гласањето.
Од РЕМ бараат веднаш да покрене постапка поради, како што наведоа, секојдневни навреди и ширење говор на омраза на „Информер“, вклучително и нарекувањето на граѓаните „олош“.
„Бараме РЕМ веднаш да покрене постапка поради секојдневните навреди и ширењето говор на омраза, нарекувањето на граѓаните ‘олош’ на ТВ ‘Информер’, како и да испита повреда на достоинството и сомнеж за говор на омраза“, порачаа студентите.
Тие очекуваат одговор од РЕМ во рок од седум дена и најавија дека нивните пратеници ќе покренат постапка за пополнување на Советот на РЕМ до полниот состав од девет членови.
Бараат што побрзо прогласување на конечните изборни резултати
Студентската листа „Студентите победуваат“ побара од Републичката изборна комисија (РИК) што побрзо да ги прогласи конечните резултати од изборите за да се овозможи конституирање на новиот парламент.
Тие побараа и итен попис на затекнатата состојба во министерствата, јавните претпријатија и државните фондови, вклучително и финансиската состојба, договорите и јавните набавки.
„Ги повикуваме вработените да ја зачуваат документацијата и јавниот имот, да пријавуваат сомнителни дејствија и да спречат уништување докази и злоупотреби во преодниот период. Сите договори и јавни набавки ќе бидат преиспитани во согласност со законот“, порачаа студентите.
„Не дојдовме да се одмаздуваме, туку да им ги вратиме институциите на граѓаните“
На крајот од прес-конференцијата студентите порачаа дека нивната цел не е одмазда, туку враќање на институциите во служба на граѓаните и воспоставување владеење на правото.
„Студентската листа ‘Студентите победуваат’ не дојде да се одмаздува, туку да им ги врати институциите на граѓаните. Не бараме политичка послушност, туку законитост, професионалност и одговорност. Секој што го прекршил законот мора да одговара, без оглед на функцијата што ја извршува или ја извршувал“, порачаа тие.
Студентите нагласија дека мирната и законита транзиција на власта не е прашање на добра волја на поединец, туку обврска кон граѓаните. Предупредија дека секој обид за попречување на изборната волја, прикривање докази или злоупотреба на јавните ресурси ќе биде јавно разоткриен.
„Промените почнуваат веднаш. Институциите им припаѓаат на граѓаните, а законот мора да важи за сите“, заклучија студентите.
Прес-конференцијата заврши без можност новинарите да поставуваат прашања.