Американскиот државен секретар Марко Рубио упати остра порака до Европа на Минхенската безбедносна конференција, повикувајќи ги долгогодишните сојузници фундаментално да ги променат своите вредности или ризикуваат да бидат тргнати настрана. Додека неговиот говор беше завиткан во превез на топлина и упатувања на заедничката историја, под површината лежеше јасна уцена што ја одразува новата стратегија за национална безбедност на САД, објавува CNN.
Бројниот аплауз што Рубио го доби кога рече дека САД се „дете“ на Европа и дека нивните судбини секогаш ќе бидат испреплетени ја поби неговата вистинска политичка порака. Тоа беше аплауз на олеснување од европската публика што се подготвуваше за напад сличен на оној што го изврши Џ.Д. Венс минатата година. Но, обвинувањата на Венс од минатогодишната конференција – дека Европа ја задушува слободата на говорот, демократијата и се соочува со цивилизациски пад – сега се вградени во стратегијата на САД.
Соединетите Американски Држави се подготвени да „обноват“, но само во согласност со своите вредности, рече Рубио, неуморно повикувајќи се на историските врски на Америка со континентот. Тие вредности, рече тој, вклучуваат прифаќање на христијанството и заедничкото културно наследство, затворање на границите и напуштање на политиките за климатските промени. САД сакаат да видат реформирана Европа, им рече тој на сојузниците, не само во однос на буџетите за одбрана, туку и фундаментална промена во вредносниот систем на континентот.
Иако инсистираше дека Европа и САД „си припаѓаат едни на други“, пораката беше јасна: промена или ќе бидете оставени зад себе. Притоа, Рубио им рече на либералните лидери на Европа дека целиот нивен поглед на светот е погрешен, повторувајќи ги зборовите на крајно десничарските популистички противници кои би можеле да ги соборат на претстојните избори.
It is time to unshackle our ingenuity and build a new Western century. pic.twitter.com/KJjGQ24bCd
— Secretary Marco Rubio (@SecRubio) February 14, 2026
Говорот на врвниот американски дипломат не остави простор за аргументите на клучните сојузници на истата сцена. Еден ден претходно, германскиот канцелар Фридрих Мерц рече дека културните војни на движењето MAGA не се војни што Европа треба да ги води. Францускиот претседател Емануел Макрон го изедначи територијалниот суверенитет со правото на Французите да ги контролираат дезинформациите и сопствената демократија.
Два часа по Рубио, украинскиот претседател Володимир Зеленски страсно ја претстави итната тешка ситуација на неговата земја, клучната безбедносна криза во Европа од Втората светска војна. Неговото четврто појавување на конференцијата беше зачудувачки потсетник за безграничниот капацитет на Украина да преживее и да се прилагоди на руската бруталност и го изнесе најубедливиот аргумент за сопствена европска одбранбена стратегија.
Зеленски им потсети на публиката дека секоја електрана во Украина е погодена и дека, според украинските бројки, секој километар што го презела Русија одзел 156 животи. Тој зборуваше на англиски јазик, со тон што сугерираше дека е помалку загрижен за вознемирување на американскиот претседател Доналд Трамп. Тој се пожали на духот на мировниот процес, кој врши притисок врз Украина – жртвата на четиригодишна инвазија – да направи отстапки, наместо на агресорката Русија. Тој, исто така, се потсмеваше на она што Москва го нарече „духот на Анкориџ“ – термин дизајниран да сугерира дека Путин и Трамп склучиле таен договор кога се сретнале во Алјаска минатата година.
Додека зборуваше Зеленски, зад него, се слушаа снимки од нова украинска технологија што уништува руски беспилотни летала, внесувајќи допир на сурова реалност во политичкото теоретизирање во просторијата. Неговиот настап ја нагласи поентата на Рубио: Европа мора да се обедини. Сепак, неговата публика веројатно би претпочитала да ја отслика енергијата и решителноста на Украина отколку на Унгарија.
Севкупно, позитивниот прием на говорот на Рубио меѓу европските лидери одразуваше колку лошо се оштетени трансатлантските односи од минатогодишните превирања околу Украина и повеќемесечниот застој околу Гренланд. Данската територија не беше спомената во говорот, бидејќи преговорите за нејзината судбина напредуваа бавно. Можеби отсуството на кризата што речиси го распадна алијансата неколку недели претходно беше доволен подарок.
Рубио ја спомена Украина само еднаш, за време на сесијата со прашања и одговори, кога посочи дека администрацијата на Трамп сè уште не знае дали Русија навистина сака мир. Тој му противречеше на својот шеф, претседателот Трамп, кој тврдеше дека Путин сака договор и дека Зеленски треба да се повлече.
Our destiny is and will always be intertwined with Europe.
This is why President Trump demands seriousness and reciprocity from them.@SecRubio pic.twitter.com/HcvhJ9bN71
— Department of State (@StateDept) February 14, 2026
Европа што се претстави во Минхен не инспирираше доверба. Се чинеше дека нема пари за да ги оствари сопствените амбиции и беше оптоварена од внатрешнополитички скандали и лидерство кое се ближи кон својот крај. Секоја година во Минхен се слушаат европски ветувања дека ќе направат повеќе, но и покрај најавите за зголемени трошоци за одбрана, недостасуваат промени.
На конференцијата следната година, британскиот премиер Кир Стармер можеби повеќе нема да биде на функција, Франција на Макрон се соочува со претседателски избори, а Трамп се соочува со среднорочни избори. Без оглед на исходот, трансатлантските препирки веројатно ќе доминираат во центарот на вниманието. Украина може само да се надева дека дотогаш ќе се постигне траен и праведен мир, но поверојатно е дека ќе мора да се бори за да го искаже својот глас во уште една епизода во сложените и сè позатегнати односи меѓу Европа и Америка.