Големиот пожар во зоната на исклучување во Чернобил, чија површина се зголеми речиси десеткратно во последните 24 часа, во моментов не претставува закана од зрачење за населението надвор од зоната, објави Државниот научно-технички центар за нуклеарна и радијациона безбедност.
Експертите за пожари на центарот постојано ја следат ситуацијата и моделираат можни сценарија за ширење на радиоактивни честички.
Fires in the #Chernobyl exclusion zone means bioaccumulated radiation in the trees and vegetation are becoming airborne. Now those radioisotopes from the nuclear disaster reenter the environment, risking mutations in wildlife.
— #ahemNUKE #ahemENVIRO pic.twitter.com/GNO4Fv1eAk https://t.co/YF28EHYnVd— aHEMagain Actual (@aHEMandias) May 9, 2026
„Го следиме движењето на облаците, метеоролошките услови во реално време и го проценуваме влијанието и врз персоналот во зоната и врз населението надвор од неа. Моделирањето го спроведовме вчера и денес. Во моментов не гледаме закана за населението надвор од зоната на исклучување“, изјави за . Јури Кириленко, раководител на лабораторијата на центарот за проценка и прогнозирање на радиоактивни последици.
Според него, најголемиот потенцијален ризик се однесува на луѓето директно вклучени во гаснењето на пожарот. Ова првенствено се однесува на пожарникарите и персоналот кој може да дојде во контакт со производи од согорување и потенцијално радиоактивна прашина.
„Можна е одредена изложеност во самата зона, особено за пожарникарите и персоналот, но тие користат посебна заштитна опрема“, нагласи Кириленко.
Според експертските проценки и резултатите од моделирањето, не се очекува да бидат надминати дозволените концентрации на радиоактивни супстанции во воздухот за населението надвор од зоната на исклучување во Чернобил. Сепак, експертите предупредуваат дека поради долготрајното согорување и високите температури, воздушните маси со производи од согорување можат да стигнат до горните слоеви на атмосферата и да се шират на долги растојанија.
Во областите каде што производите од согорување се таложат на земјата заедно со врнежите или прашината, можно е краткорочно зголемување на концентрацијата на радиоактивни честички.
„Трансферот на техногени радионуклиди кои веќе се присутни во екосистемите поради пожари, бури и други феномени не создава дополнителна радиоактивност, туку само предизвикува нивна прераспределба во животната средина, што не претставува дополнителен ризик што би барал посебни мерки за заштита на населението“, се вели во соопштението.
Експертите нагласуваат дека сегашните ризици се главно поврзани со работата на пожарникарите и персоналот во зоната на пожар. Засега нема закана од радијациска контаминација за жителите на Украина и соседните земји. Во Латвија, според Државната служба за заштита на животната средина, не е забележано зголемување на нивоата на зрачење.