Потпретседателот на САД, Џ. Д. Венс, размислува за директна средба со Мохсен Резаеи, секретар на Врховниот совет за национална безбедност на Иран, како дел од напорите на Вашингтон за обновување на преговорите со Техеран и ставање крај на војната со Иран.
Во текот на изминатите денови, американскиот претседател Доналд Трамп им навестил на своите соработници и на странски претставници дека е отворен за идејата Венс да преземе водечка улога во обновените преговори со Иран, при што го овластил да преземе дипломатски чекори за контакт. Ова денеска го објави „Волстрит џурнал“ (WSJ), повикувајќи се на американски претставници и претставници од Блискиот Исток кои се запознаени со разговорите.
Според извештајот, Венс уште во октомври испратил писмо до Мохсен Резаеи – висок ирански безбедносен функционер – со барање за средба.
Сепак, разговорите за можна средба меѓу Венс и иранските претставници се сè уште во почетна фаза и сè уште не е одреден датум.
Директна средба меѓу американскиот потпретседател и еден од највисоките ирански безбедносни функционери би претставувала неконвенционален дипломатски потег. Таа, исто така, носи значителен политички ризик за Венс, кој би можел да стане главното лице на преговорите доколку тие не резултираат со договор.
Од друга страна, успешен исход би можел да ја зајакне неговата политичка позиција и да го профилира како функционер одговорен за ставање крај на еден непопуларен конфликт. Според двајца американски претставници, Трамп – во приватни разговори – го критикувал Меморандумот за разбирање со Иран, постигнат во јуни (во чие договарање учествувал и Венс). Трамп тврди дека тој документ му овозможил на Техеран да закрепне и да оствари приходи од извоз на нафта, пред воведувањето на американската поморска блокада.
Како што пренесува весникот со седиште во Њујорк, во последните денови Венс презема поактивна улога во дипломатските напори отколку специјалните пратеници на Белата куќа, Стив Виткоф и Џаред Кушнер, кои исто така се вклучени во преговорите за ставање крај на конфликтот.
Во понеделникот, американскиот потпретседател разговарал со премиерот на Катар, по што двајцата се сретнале со Трамп и други претставници на Белата куќа.
Катар се разгледува како можна локација за следната рунда преговори, под услов Венс и иранските претставници да се договорат за средба. Сепак, преговорите се усложнети поради барањата на Техеран, кој од Вашингтон бара укинување на поморската блокада, одмрзнување на иранските средства и олеснување на санкциите за извоз на нафта, како предуслови за продолжување на разговорите.
Посредниците предложија низа итни мерки за градење доверба, вклучително и поместување на американските носачи на авиони на побезбедно растојание, како и олеснување на блокадата на иранските пристаништа.
За возврат, Иран би дозволил премин на 25 танкери низ Ормускиот теснец, според претставници од Блискиот Исток запознаени со предлозите. Сепак, иранските дипломати во приватни разговори изразуваат скептицизам дека во овој момент е можен договор, стравувајќи дека Трамп би можел да нареди нови напади за да ја оправда својата претходна одлука за започнување војна.
Дополнителна пречка претставуваат несогласувањата во рамките на иранското раководство.
Според „Волстрит џурнал“ (WSJ), некои претставници од Блискиот Исток сметаат дека командантот на Иранската револуционерна гарда, Ахмад Вахиди, има поголемо влијание од Резаеи и би можел да ги загрози потенцијалните преговори со Вашингтон.
Претходните обиди на Венс да се постигне дипломатско решение – за време на разговорите со Иран во Швајцарија во јуни – резултираа со привремен прекин на непријателствата и меморандум за разбирање; сепак, Иран не презеде конкретни обврски во однос на ограничувањето на својата нуклеарна програма или контролата на поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец.
Според официјални лица, американската администрација моментално разгледува дали да ги продолжи мировните преговори или, пак, да ги задржи поморската блокада и санкциите сè додека Техеран не биде подготвен да прифати одржлив мировен договор.
САД и Израел го нападнаа Иран на 28 февруари; по прекинот на огнот во април, Вашингтон и Техеран во јуни постигнаа рамковен договор за продолжување на преговорите – иако тие сè уште не довеле до конечно решавање на конфликтот.