Поранешниот врховен командант на Вооружените сили на Украина, Олександр Сирски, кој вчера беше разрешен од функцијата од страна на украинскиот претседател Володимир Зеленски и заменет со Михајло Драпати, се огласи на социјалните мрежи. Во својата последна порака до војниците и украинскиот народ, тој се осврна на својот мандат, клучните битки и состојбата во која му ја предава армијата на својот наследник.
Ја пренесуваме неговата изјава во целост:
„Воини. Украинци. Денес ја напуштам функцијата врховен командант на Вооружените сили на Украина. Пред да ја предадам командата, сакам да кажам неколку зборови. За секој офицер, најголемата одговорност е да ја води армијата во време на голема војна. Оваа војна ја следам од нејзиниот почеток во 2014 година, живеев на првите борбени линии и ја знам цената на секој ослободен километар украинска земја. Во февруари и март 2022 година имав чест да командувам со одбраната на Киев, а со нашите заеднички сили главниот град издржа. Истата пролет беше отстранета и заканата од целосно опкружување на Харков.
Потоа следуваше офанзивата во Харковската област, кога за само неколку недели ги ослободивме Балаклија, Изјум и Купјанск. Подоцна, во Доњецката област, го уништивме најспособниот дел од руската армија – приватната воена компанија „Вагнер“. Ја презедов командата со армијата во февруари 2024 година, во многу тежок момент. Во тек беше одбраната на Авдијивка. Нашите единици беа во полуопколена положба. Една од моите први одлуки беше да наредам организирано повлекување од градот. Тоа беше тешка одлука, но ја донесов затоа што имав еден главен приоритет – спасување човечки животи“, изјави Сирски.
„Потоа дојде годината што го промени текот на оваа војна. Заедно ја запревме офанзивата на непријателот во Харковската област. Ја спречивме неговата офанзива во Сумската област. И ја спроведовме Курската операција – за првпат во оваа војна ги пренесовме борбените дејства на територијата на непријателот. Сакам јасно да се знае: нашата цел никогаш не беше окупација на туѓа земја. Нашата цел беше да ја попречиме подготвената офанзива на непријателот кон Суми и Харков, да ги одвлечеме неговите најспособни сили и да го зголемиме бројот на заробеници за размена, со цел да ги вратиме нашите луѓе од заробеништво. Сето тоа беше постигнато“, се наведува во соопштението на генералот.
„На мојот наследник му предавам армија што е во офанзива“
„Ја променивме армијата не само на бојното поле, туку и во нејзините темели. Први во светот создадовме посебен род на војската – Сили за беспилотни системи. Од поединечни единици создадовме систем кој денес му покажува на непријателот дека нема безбедна позадина. Изградивме нов систем на воздушна одбрана: создадовме посебна команда за беспилотни системи во воздушната одбрана, формиравме редовни екипи со беспилотни летала-пресретнувачи и изградивме повеќеслоен систем за заштита на воздушниот простор. Она што до неодамна беше експеримент на ентузијасти, денес секоја вечер соборува цели што некогаш се сметаа за недостижни.
Го блокиравме руското црноморско пристаниште Новоросијск и систематски ја уништуваме непријателската „флота во сенка“. Ја реорганизиравме армијата во корпусна структура, донесовме борбени офицери во Генералштабот и го воведовме правилото дека патот до највисоките командни позиции води преку фронтот. Ослободувајќи ги украинските територии, ја спроведовме успешната операција кај Добропил и офанзивната операција во правец на Олександривка. Продолжуваме да ја ограничуваме офанзивата на непријателот на главните правци и да спроведуваме офанзивни операции на поединечни делови од фронтот“, рече Сирски.
„Немам право да зборувам за некои од операциите што ги изведовме во последните години. Историјата ќе зборува за нив. Ќе кажам само едно – непријателот добро ги памети. А најважно е во каква состојба ја предавам армијата. Оваа година, под моја команда беа ослободени 743 квадратни километри од нашата земја. Армијата, која пред две години водеше тешки одбранбени борби, денес напредува. На мојот наследник му предавам армија која не само што ја држи одбраната, туку и е во офанзива – со иницијатива, со јасна структура и со луѓе кои знаат како да го победат непријателот. Искрено се надевам дека оваа офанзива ќе продолжи. Сите предуслови за тоа постојат.
Му благодарам на секој војник, подофицер и офицер со кои ја поминав оваа година. Се поклонувам пред семејствата на нашите загинати. Ова сум го кажал и претходно, а ќе го повторам и денес: мојата работа е војната. Должностите се менуваат, но овој принцип останува ист. Без оглед на мојот статус, ќе ѝ служам на Украина до победата. Долго време се обидуваа да наметнат дека Украинците не се способни да водат војна. Докажавме дека тоа не е така. Украина ја брани херојски народ. Нашата држава ќе опстане ако секој си ја врши работата со истата посветеност како украинската армија. Слава на Украина!“, рече Сирски.
Разрешувањето на Олександр Сирски доаѓа по неколкудневните масовни протести во Киев и во други делови на Украина, каде што демонстрантите, воените ветерани и војниците побараа негова оставка.
Јавното незадоволство ескалираше откако претседателот Зеленски минатата недела го разреши популарниот млад реформатор Михајло Федоров од функцијата министер за одбрана, по што Федоров откри дека Сирски му поставил ултиматум.
Сирски долго време беше критикуван во воените кругови поради неговиот високо централизиран и ригиден начин на командување, заснован на советската воена доктрина, како и поради големите загуби во битки како што беше Бахмут.
На негово место, Зеленски го назначи 44-годишниот генерал Михајло Драпати, поранешен командант на Здружените сили, кој ужива широка поддршка меѓу демонстрантите и војниците. Драпати стекна репутација на командант кој се залага за поголема автономија на подредените офицери и побрзо донесување одлуки, а во јавноста се истакна со својата улога во одбраната на Киев, ослободувањето на Херсон и запирањето на руската офанзива во Харковската област.