Конфликтите на Блискиот Исток во последните години покажуваат дека природата на современите конфликти брзо се менува. Наместо директен судир на големите сили и сценарија што би можеле да доведат до нуклеарна ескалација, се повеќе се зборува за стратегии насочени кон „слабите точки“ на глобалниот систем, оние што се невидливи, но клучни за функционирањето на светската економија.
Според анализите што ги цитираат некои медиуми, иранските ракетни и беспилотни летала напади врз инфраструктурата во регионот на Персискиот Залив имале ефекти што одат подалеку од локалното значење.
Прекините во сообраќајот на танкери низ Ормутскиот теснец, привременото запирање на производството на течен природен гас, како и проблемите во снабдувањето со индустриски ресурси, укажуваат колку е чувствителен глобалниот пазар на прекини во клучните точки.
Влијанието врз технолошкиот сектор особено се издвојува. Производството на микрочипови, од кое зависи модерната индустрија, е условено од стабилно снабдување со хелиум, дел од чии производствени синџири се поврзани со регионот. Прекините во овој сегмент имаат потенцијал да се прелеат во целиот свет, од автомобилската индустрија до телекомуникациите.
Во исто време, центрите за дигитална инфраструктура, центрите за податоци и технолошките центри во земјите од Персискиот Залив, каде што работат најголемите ИТ компании во светот, исто така стануваат мета на напади. Напад врз вакви системи значи не само економска загуба, туку и потенцијална закана за глобалните текови на податоци, кои се ‘рбетот на современото општество.
Фокусот на безбедносните анализи е сè повеќе насочен кон можноста за саботажа на подводните комуникациски кабли. Според западните аналитичари, дури 95 проценти од светскиот интернет сообраќај поминува низ оваа инфраструктура.
Еден од критичните сегменти на оваа мрежа се наоѓа во близина на Ормутскиот теснец, каде што неколку кабли што ги поврзуваат Европа, Азија и Африка минуваат на релативно мали длабочини. Нивната штета би можела да предизвика широко распространети нарушувања во комуникациите, финансиските текови и функционирањето на дигиталните услуги.
Дека ова е реална закана покажува и примерот од 2022 година, кога дефект на кабелот AAE-1 доведе до прекин на интернет услугите за повеќе од 100 милиони корисници во Африка и Блискиот Исток. Во некои земји, како што се Сомалија и Етиопија, дури 90 проценти од корисниците останаа без пристап до мрежата. Иако проблемот беше решен релативно брзо, настанот покажа колку модерните општества се зависни од оваа инфраструктура.
Експертите предупредуваат дека намерното и координирано оштетување на повеќе кабли може да има многу посериозни последици, особено ако поправките се спречат или одложат.
Меѓу европските институции расте загриженоста дека ваквите сценарија би можеле да станат новата фронтовска линија. Извештаите укажуваат дека прекинот на подводните кабли, со оглед на тоа што голем дел од „облачната“ инфраструктура се наоѓа надвор од Европа, може да доведе до сериозни економски шокови.
Иако во минатото имаше тврдења дека Русија би можела да биде вклучена во инциденти поврзани со кабли во Балтичкото Море, некои европски безбедносни претставници сугерираат дека нема цврсти докази за ваквите тврдења. Сепак, стравот од саботажа останува висок, токму поради стратешката важност на оваа инфраструктура.
Анализата, исто така, укажува на неколку глобални „јазли“ кои се особено чувствителни, од водите покрај југозападна Британија, каде што се сечат голем број трансатлантски кабли, до областа на Источна Азија, која ги поврзува технолошките центри со Соединетите Американски Држави.
Во овој контекст, специјализирани подморски системи способни да работат на големи длабочини се споменуваат и во експертските кругови, што дополнително ги зголемува загриженостите на западните воени аналитичари.
Сето погоре наведено укажува дека глобалните конфликти сè повеќе се движат од видливата кон „скриената“ сфера, инфраструктурна, дигитална и енергетска. Наместо фронтови, клучни точки се морското дно, центрите за податоци и логистичките коридори.
Во таква средина, нападот врз критичните системи може да има ефект споредлив со класичните воени операции, но со значително помал ризик од директна ескалација. Токму поради оваа причина, прашањето за заштита на „невидливата инфраструктура“ станува едно од централните во безбедносните политики на современиот свет.