Светот се подготвува за ненадеен скок на цените на нафтата, кој се очекува уште утре, откако ескалацијата на конфликтот меѓу САД и Израел со Иран и блокадата на стратешки важниот Ормутски теснец предизвикаа потреси на пазарот. Дури и ветувањата на водечките производители од групата ОПЕК+ за зголемување на производството не успеаја да ја смират нервозата на инвеститорите.
Поради новата криза, светските берзи би можеле да забележат пад, додека возачите на бензинските пумпи веројатно ќе платат значително повисоки цени на горивото. Според брокерската куќа IG, американската сурова нафта е на пат да порасне за дури 9% штом ќе се продолжи со тргувањето, објавува The Guardian. Тоа би можело да ја подигне цената на барел на повеќе од 73 долари, највисоко ниво од јуни 2025 година, кога САД започнаа напади врз нуклеарните постројки на Иран.
Аналитичарите на Барклис предупредуваат дека цената на нафтата би можела да достигне 80 долари за барел во случај на „значаен прекин на снабдувањето“. Уште попесимистички се аналитичарите во Кралската банка на Канада: „Според нашето разбирање, регионалните лидери го предупредија Вашингтон за ризиците од уште една конфронтација со Иран и посочија дека нафтата над 100 долари е реална опасност“, рекоа тие.
Нарушувањето се случи откако Иран вчера им забрани на бродовите да минуваат низ Ормутскиот теснец, затворајќи клучна точка за глобалната трговија. Околу 20% од светските резерви на нафта и енергија, во вредност од 500 милијарди долари, поминуваат низ теснецот годишно.
Покрај тоа, хемикалии и ѓубрива се транспортираат низ теснецот, што значи дека блокадата би можела да влијае и на земјоделството и на глобалните цени на храната. Ситуацијата дополнително се влоши со нападот врз танкер за нафта што се случи денес, а најмалку 150 други бродови што превезуваат сурова нафта, течен природен гас и нафтени производи се закотвени на отворено море, објави Ројтерс.
Иако Техеран долго време се закануваше дека ќе го затвори теснецот како одговор на воена агресија, аналитичарите велат дека таков потег би бил катастрофален за економијата на Иран. Во обид да го смират пазарот, осумте земји од ОПЕК+, вклучувајќи ги Саудиска Арабија и Русија, на денешниот состанок се согласија да го зголемат производството за 206.000 барели дневно во април.
Ова е повеќе од првично очекуваните 137.000, објавува „Фајненшл тајмс“. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека групата има мал резервен капацитет за значително зголемување, со исклучок на Саудиска Арабија и ОАЕ, кои ќе се соочат со проблеми со извозот сè додека превозот во Заливот е блокиран.
Се очекува скокот на цените на нафтата на големо директно да влијае на малопродажните цени на горивата. Лук Босдет, портпарол на британскиот автомобилски клуб АА, го потврди ова. „Цените на бензинските пумпи растат во текот на изминатата недела, а ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток се заканува да ги направи трошоците за гориво уште повисоки за возачите во Велика Британија“, рече тој.
Глобалните инвеститори веројатно ќе бараат безбедни засолништа за својот капитал утре. Скапоцените метали веќе се во пораст: златото порасна за 2,25%, приближувајќи се до 5.400 долари за унца, додека среброто скокна за 3,2%. Во исто време, лондонскиот индекс FTSE 100, кој достигна рекордно високо ниво завчера, би можел да падне за околу 0,5%.
Нарушувањата веќе се почувствуваа во регионот. Пристанишната компанија DP World ги прекина операциите во пристаништето Џебел Али во Дубаи, а Mediterranean Shipping Company престана да прифаќа нови резервации за товар за Блискиот Исток. Конфликтот, исто така, драстично ги зголеми трошоците за осигурување за бродовите што пловат низ регионот.
Повеќето берзи од Заливот денес паднаа, а саудискиот пазар изгуби 2,5%. Кувајтската берза го прекина тргувањето до понатамошно известување, наведувајќи ги „вонредните околности“ со кои се соочува земјата.