„Точка нула“ од Артем Чех во „Матица“: Кога пишувањето станува наредба

Од:

Наградуваната „Точка нула“ од украинскиот писател Артем Чех е ново издание на „Матица македонска“. Искрена, остроумна и длабоко човечна, оваа автобиографска проза ја доближува војната до читателот преку она што извештаите ретко можат да го пренесат: внатрешниот живот на луѓето што ја преживуваат.

„Оди во шаторот и пишувај книга. Тоа е наредба.“ Овие зборови, упатени до Чех од неговиот пријател и командир, се еден од клучевите за читање на „Точка нула“. Пишувањето тука станува одговорност кон луѓето со кои се делат денот, опасноста и неизвесноста. Нивните гласови, карактери и мали постапки заслужуваат да бидат запаметени. Од белешки, разговори и набљудувања се создава книжевност што му дава лице на искуството.

Силата на Чех е во бескомпромисната искреност со која ги набљудува и другите и себеси. Со црн хумор, самоиронија и изострено чувство за детаљот, тој пишува за недовербата и пријателството, за апсурдот и грижата, за постепеното менување на човекот во крајни околности. Неговите портрети ја имаат непосредноста на вистинска средба: по читањето остануваат луѓето, нивните зборови и противречности.

Книгата произлегува од воената служба на авторот во периодот од мај 2015 до јули 2016 година. Насловната „точка нула“ ја означува и линијата на фронтот и внатрешната граница на која се преиспитува сè што дотогаш изгледало сигурно. Токму овој спој на сведочење и самопреиспитување ѝ дава на книгата сила што ја надминува документарната вредност. Во неа прашањето за преживувањето е неразделно од прашањето што вреди да се зачува во себе.

Објавена во Украина во 2017 година кај „Виват“, „Точка нула“ ја добива наградата „ЛитАкцент на годината“ за есеистика и книжевна репортажа. Полскиот превод од 2019 година влегува меѓу петте финалисти за наградата „Ришард Капушчински“ во 2020 година, кога книгата е објавена и на англиски кај „Глагослав“. Чех е и добитник на украинската награда „Книга на годината на Би-би-си“ за 2021 година за романот „Кој си ти?“.

„Точка нула“ е достапна во книжарниците на „Матица македонска“. Преводот од украински е на Вера Чорниј-Мешкова. Оваа книга го прави она што добрата книжевност најдобро го умее: таму каде што веста бележи настан, таа зачувува човечки живот во зборови.

Би можело да ве интересира

Ново издание на месечните „Кино средби“ на Францускиот институт Скопје во Кинотеката

Македонските автори и книги пред светската издавачка јавност во Франкфурт

Јован Јосифовски е добитник на Наградата ДЕНЕС 2026

„Денови на македонската поезија“ по 36-ти пат во Гетеборг

Во Битола отворено јубилејното 35. издание на Интернационалниот фестивал на класична музика „Интрерфест“

Почнува новото издание на АКТО – фестивал за современи уметности