Во издавачката куќа Или-Или, како јубилејно 250. издание во едицијата ПРОаЗА, во понеделник (20 јули) од печат излегува романот „Коулун, заградениот град“ од Јана Узунова.
Се работи за мрачен, динамичен и визуелно силен роман во кој просторот не е само сцена, туку речиси самостоен лик. Коулун е претставен како жив организам: лавиринт од тесни ходници, влага, цевки, чад, мириси, глад, насилство и сиромаштија, но и како место во кое, и покрај распадот, опстојуваат нежноста, лојалноста и потребата од спас. Особена вредност на романот е што неговата основна просторна рамка не е измислена. Коулун навистина постоел како Kowloon Walled City – заграден град во Хонг Конг, кој со децении претставувал едно од најгусто населените места во светот. Поради нејасниот правен статус, таму долго време речиси не постоела државна контрола, што овозможило развој на нелегални активности, сиромаштија и тешки услови за живот, но истовремено и создавање силно чувство на заедништво меѓу жителите. Градот бил урнат во периодот од 1993 до 1994 година, но останал симбол на човечката способност за преживување во екстремни услови. Авторката успешно ја користи оваа историска реалност како основа врз која гради фикционален свет исполнет со симболика и силна емоционална длабочина.
Во средиштето на романот се неколку впечатливи фигури: отец Бил, Лотос, Алфи, Сачихиро и Добрански. Преку нив се вкрстуваат различни облици на вера, љубов, вина, страв и отпор. Отец Бил е лик распнат меѓу духовната должност и човечката слабост; Лотос е истовремено кревка и опасна, жена која преживува во свет управуван од машко насилство; Сачихиро ја носи топлината на пријателството и тивката верност; Добрански внесува комична, но и трагична нота. Наспроти нив стои Големиот Брат, симбол на тиранијата, криминалот и изопачената моќ.
Особено впечатлив е стилот: густ, сликовит, понекогаш гротескен, со силни сетилни описи и брзи премини меѓу хумор, ужас и лирска нежност. Авторката умешно гради атмосфера во која секој звук, мирис и предмет добива симболична вредност: цевките стануваат срцебиење на градот, фенерите знаци на живот, а темнината простор во кој се откриваат и злото и човечноста. Романот успешно ја спојува авантуристичката приказна со психолошка и морална длабочина. Темите на зависноста, телесното и духовното пропаѓање, женската солидарност, одмаздата и можноста за искупување се развиваат низ атмосфера што постојано осцилира меѓу пекол и надеж. На крајот, Коулун останува место на траума, но и на преобразба: град што исчезнува физички, а продолжува да живее во сеќавањето на преживеаните и во прашањето дали човекот може да остане добар таму каде што добрината изгледа невозможна.
Јана Узунова е родена 1988 година во Скопје. Дипломирала на филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје на катедрата по општа и компаративна книжевност. Во 2019 година го објавува романот „Вергина“.
„Коулун, заградениот град“ е нејзин втор роман.