Лидерите на НАТО ќе се соберат следната недела во Анкара, каде што европските членки ќе се обидат да покажат дека преземаат поголема одговорност за одбраната на континентот, во време кога Соединетите Американски Држави намалуваат дел од своите обврски кон Алијансата, а односите со американскиот претседател Доналд Трамп остануваат оптоварени со спорови околу Иран, Гренланд и распределбата на средствата за одбрана.
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, изјави дека самитот, кој се одржува во вторник и среда, ќе покаже дека европските сојузници ги исполнуваат ветувањата за зголемување на трошоците за одбрана за да ја одвратат Русија од евентуален напад.
Се очекува и потпишување на договор за набавка на оружје во вредност од десетици милијарди долари, како и нова политичка потврда за продолжување на финансирањето на оружјето за Украина во борбата против руската инвазија, објави Ројтерс.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ќе присуствува на вечера што ја организира турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, домаќин на самитот. Ердоган треба да одржи и билатерални разговори со Трамп.
Европските претставници се надеваат дека добрите односи на Трамп со Ердоган и Руте ќе придонесат за помирен тек на самитот. Сепак, во пресрет на состанокот, неизвесноста останува поради трансатлантските тензии по војната во Иран и честите критики на Трамп кон НАТО.
Во објава на социјалната мрежа Truth Social во четврток, Трамп повторно ја критикуваше алијансата, велејќи дека САД трошат пари за заштита на членките на НАТО без никаква корист за себе.
Руте и другите лидери на НАТО инсистираат дека Алијансата, исто така, придонесува за безбедноста на САД и дека европските членки реагираат на долгогодишните барања на Трамп да издвојат повеќе за сопствената одбрана.
– Самитот ќе биде фокусиран на претворање на дополнителните трошоци во капацитети за борбена подготвеност и значително зајакнување на нашата одбранбена индустрија – рече Руте во средата во Берлин.
Тој додаде дека НАТО бил и ќе остане трансатлантска алијанса, но дека треба да биде подобро избалансирана.
– Во тесна соработка со САД, европските сојузници и Канада преземаат поголема одговорност за конвенционалната одбрана во Европа – рече Руте.
Според него, европските членки на НАТО и Канада минатата година потрошиле 90 милијарди долари повеќе за одбрана отколку претходната година, достигнувајќи вкупно повеќе од 570 милијарди долари.