Книгата ќе ја промовира проф. д-р Соња Стојменска-Елзесер, по што ќе следува разговор со авторот.
Необјавени ракописи, недоволно проучени дела, поинакви толкувања на познатите писатели и нови поетски гласови се среќаваат во „Без повод за поводи“ од Иван Антоновски. Книгата, во издание на „Матица македонска“, ќе биде промовирана на 3 ноември 2026 година, вторник, во 19 часот, во Салон „Империјал 2“ на Културно-информативниот центар во Скопје.
Книгата ќе ја промовира проф. д-р Соња Стојменска-Елзесер, директорка на Институтот за македонска литература. По нејзиниот критички осврт кон изданието ќе следува разговор со авторот. Организатор на настанот е Културно-информативниот центар во Скопје.
„Без повод за поводи“ обединува 23 студии во пет целини. Низ нив, Антоновски истражува колку нашата претстава за македонската книжевност може да се прошири кога повторно ќе им се вратиме на изворите и на самите дела. Што останало надвор од вообичаените толкувања? Кои текстови биле запоставени? Како нивното читање го менува нашето разбирање на авторите и на времето во кое твореле?
Такви прашања отвораат студиите за најраната поезија на Блаже Конески и молитвените облици во неговото творештво, за необјавените драми на Васил Иљоски, за книжевната критика на Коста Солев Рацин и за есеистиката на Анте Поповски. Повеќе текстови му се посветени на Ацо Шопов, со внимание кон присуството на Македонија во неговата поезија, почетоците на неговиот опус, поетската форма и делата што останале настрана од поголемиот критички интерес.
Истражувањата ги поврзуваат поезијата, драмата, прозата и есеистиката со прашањата за припадноста, културната меморија и човековото искуство. Во тој распон се опфатени домот и корените кај Горан Стефановски, Гоце Делчев во македонскиот драмски текст, книжевното претставување на Митра Миладинова и митските значења на водата во „Големата вода“ од Живко Чинго.
Љубовта и стварноста во поезијата на Даница Ручигај и библиските слоеви во „Небото ми е дома“ од Катица Ќулавкова отвораат други толкувачки перспективи. Книгата се осврнува и на творештвото на Јован Павловски, Санде Стојчевски и Раде Силјан, поврзувајќи автори од различни генерации и со различни творечки определби.
Посебно место добиваат истражувањето на псевдонимите во македонската книжевност од XIX век, богатството на македонскиот јазик осум децении по кодификацијата и современите апокрифи во јужнословенски контекст, разгледани преку македонски книжевни примери. Погледот кон книжевната стварност по постмодернизмот и обемната студија за македонските поети родени во самостојна Македонија го поврзуваат преиспитувањето на наследството со следењето на современите книжевни текови.
Насловот „Без повод за поводи“ ја изразува и истражувачката определба на авторот: годишнините и културните настани да поттикнуваат читања чие значење ќе трае и по завршувањето на чествувањата. „Оваа книга не нуди последен збор. Таа нуди продолжување на разговорот“, пишува Антоновски во предговорот. Оттука произлегува и поканата до читателот повторно да им пристапи на познатите дела, со љубопитност за она што претходните читања го оставиле незабележано.
Изданието е дел од јубилејната продукција со која „Матица македонска“ одбележува 35 години постоење. Културно-информативниот центар – Скопје ги поканува читателите, љубителите на книжевноста и претставниците на медиумите да присуствуваат на промоцијата.