Роман, 44-годишен маж од Киев, излегува од својот стан само ноќе. Тој живее во речиси целосна изолација повеќе од три години: нарачува достава на храна, комуницира со родителите само преку телефон и се извлекува надвор само за време на полицискиот час, внимавајќи никој да не го види.
Тој својот живот го опишува како „пекол на земјата“, но за него постои и полоша судбина – да биде фатен од некоја од патролите за мобилизација, чиишто потраги по мажи на военоспособна возраст сè почесто доведуваат до насилни судири на улиците, пишува „Телеграф“.
Претходно овој месец, во Лавов изби голем немир кога обидот да се уапсат тројца мажи поради избегнување на воената служба предизвика судири во кои учествуваа околу 200 луѓе. На снимките се гледа како минувачи, главно помлади мажи, се качуваат врз автомобилот на службениците за мобилизација, го удираат со нозе и на крајот го превртуваат.
За време на конфликтот, тие им ги кинеле униформите на службениците и извикувале „Срам да ви е!“.
Постапките на демонстрантите беа осудени од претседателот Володимир Зеленски и од генералот Кирило Буданов, шеф на неговата канцеларија и еден од најпочитуваните воени лидери.
Генералот Буданов изјави: „Ако денес ја кинете облеката и ги тепате војниците од сопствената армија, размислете кој ќе ве брани од непријателот утре“.
Ваквите конфликти стануваат сè почести како што продолжува војната со Русија, која веќе влезе во четвртата година. Видеа од мажи кои се судираат со службеници од центрите за регрутација ги преплавија социјалните мрежи, а методите за присилно одведување на регрутите го добија називот „бусификација“ (од англискиот збор *bus* – автобус/комбе), според комбињата што тие ги користат.
За Роман и за другите мажи кои се кријат, тие комбиња станаа симбол на страв.
„Размислете како изгледа мојот живот. Немам работа. Не можам да одам во странство. Не можам да се гледам со пријателите“, вели Роман.
Сепак, тој истакнува дека неговиот ограничен живот не може да се спореди со ужасите на бојното поле.
„Едноставно не сакам да умрам. Тоа е најосновниот човечки инстинкт“ вели тој.
Се проценува дека неговото мислење го делат околу два милиона мажи низ Украина кои ја избегнуваат мобилизацијата, како и стотици илјади војници кои доброволно ја напуштиле службата. Агресивните методи станаа вообичаени во напорите на Украина да ја одржи воената сила, а службениците за регрутирање станаа мета на гневот на јавноста.
Тројца од нив загинаа, а националната полиција во април соопшти дека од почетокот на војната биле регистрирани 611 напади врз нив.
Бројот на насилни инциденти расте од година во година: од пет во 2022 година на речиси 120 во првите четири месеци од оваа година.
Во текот на 2025 година, Канцеларијата на украинскиот комесар за човекови права прими повеќе од 6.000 поплаки од граѓани во врска со насилството од страна на регрутерите.